Van Dalia 9

vandalevignetDe Dikke Van Dale bestaat 150 jaar. Rein Leentfaar (1944) uit Breskens is als wiskundige al zijn hele leven gefascineerd door taal. Na zijn pensionering – hij was van 1998 tot 2006 wethouder van eerst Oostburg vervolgens van de gemeente Sluis – verdiepte hij zich in de Van Dale (VD), het Groene Boekje en stelt (onder andere) het Zeeuwse dictee samen. In de rubriek Van Dalia pakt hij elke woensdag een taalkwestie bij de kop. Lezers kunnen via rein@dictees.nl taalvragen aan hem stellen (beantwoording persoonlijk of via deze rubriek) en ook suggesties aandragen voor onderwerpen in deze rubriek.

WNT (2)

In het vorige artikel heb ik overgenomen, wat Wikipedia vermeldt over het Woordenboek der Nederlandsche Taal. Recentelijk meldde zich bij mij good old Franz Gittenberger, voormalig fotograaf en bezitter van heel veel antiquarische zaken. Hij had een artikel in de PZC gelezen over 150 jaar Dikke of Grote Van Dale (en over mij daarbij). Hij meldde zich met een paar fotokopieën van een boek dat hij thuis had staan. De rug vermeldt: J.H. van Dale – Woordenboek, en het titelblad: Nieuw Woordenboek der Nederlandsche Taal, bevattende: 1) de meest gebruikelijke woorden, spraakwendingen en spreekwoorden, 2) de bastaardwoorden, die of reeds het burgerrecht hebben verkregen of vrij algemeen worden gebezigd en 3) de meeste kunstwoorden. Door: J.H. van Dale, hoofdonderwijzer en archivaris te Sluis. (Uitgegeven) ‘s-Gravenhage, Leiden, Arnhem: Martinus Nijhoff, A.W. Sijthoff, D.A. Thieme. Het woordenboek telde 1304 pagina’s, gevolgd door een Toevoegsel van 60 pagina’s (dat liep van afl tot afs) en ‘Verbeteringen en Aanteekeningen’. Vroeger ging men niet alles verbeteren in het zetsel, maar voegde men een erratalijst toe (met de huidige pc worden correcties natuurlijk moeiteloos meteen verwerkt). Franz vond het raar: een compleet woordenboek van a tot z en dan nog een supplement van afl tot afs. Omdat ik het antwoord niet wist, heb ik dat nagevraagd bij het INL (Instituut voor Nederlandse Lexicografie), zeg maar het uitvoeringsorgaan van de NTU (Nederlandse Taalunie), die bijvoorbeeld ook het Groene Boekje uitgeeft. Het antwoord was helder: dit boek was zonder meer de tweede uitgave van de ‘gewone’ Dikke Van Dale van 1872. De ‘Toevoeging’ betreft (delen van) de WNT, voor zover die toen al verschenen waren. In de inleiding zegt pagina VII daar iets over: ik kan dat niet nakijken, maar Franz zal het na mijn telefonische informatie allicht al gevonden hebben.

Rein Leentfaar (foto Peter Nicolai).NicLeentfaar1.jpg

Dit bericht is geplaatst in Woordenboek met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.