Den Spiegel, januari 2014

COVERSPIEGELOp de omslag ziet u het Vlissingse stadhuis omstreeks 1750, op de Grote Markt. Het is één van de vele gebouwen in de havenstad die de bevliegingen van sloopwoede en bombardementen niet heeft overleefd. Toch nodigt historicus Peter van Druenen ons in Den Spiegel uit om een in 1716 opgetekende wandeling nog eens te maken. Je hebt er wel wat fantasie voor nodig, zegt hij, maar het stratenplan is vrijwel ongewijzigd, en ook de verdedigingswerken en havens van toen zijn er nog. Dus: een heel goed idee, zo’n historische wandeling. Hij geeft er ook een nauwgezette route bij.

Van Druenen schrijft het openingsartikel in het winternummer van Den Spiegel, het blad van de Vrienden van het muZEEum en het Gemeentearchief Vlissingen. Het is aflevering 9 in de serie Zichtbaar verleden, Vlissingen 1315-2015. Het boek Walcherse Arkadia uit 1717 van de Vlissingse predikant, rector en schrijver Mattheus Gargon is de basis van het verhaal. Gargon laat zijn hoofdpersonen een ‘speelreisje’ op Walcheren maken. Een wandeling door Vlissingen maakte daarvan een wezenlijk onderdeel uit. Van Druenen maakt van de gelegenheid gebruik om een economische schets van de havenstad aan het begin van de 18e eeuw te maken. Het ging de Vlissingers niet voor de wind, de titel van het artikel is niet voor niets ‘Doods en neringloos’. De gouden tijden van de kaapvaart waren duidelijk voorbij. Handel op Afrika en Amerika leverde wel inkomsten op, maar omdat men op grote schaal de regie van de West-Indische Compagnie ontdook, viel het uiteindelijke resultaat tegen.

Van Druenen heeft nog heel wat afleveringen van zijn serie voor de boeg. Als hij zo doorgaat, kunnen straks alle artikelen samengebundeld een mooi overzicht van vele eeuwen Vlissingen bieden.

Ik heb ook met veel belangstelling het artikel van Jules Braat over de komst van Polen naar Vlissingen in de naoorlogse jaren 1946-1948 gelezen. Directeur Smit van scheepswerf De Schelde probeerde contingenten Poolse militairen naar zijn stad te halen, omdat hij een schreeuwend gebrek aan arbeiders had. Het ging om militairen, die meegeholpen hadden aan de bevrijding van Nederland en die niet terug wilden naar hun inmiddels communistisch geworden vaderland. Na veel overleg met Den Haag mochten er een ruime tweehonderd komen. ‘Poolse fascisten in dienst van de Schelde’, berichtte het niet geheel neutrale dagblad De Waarheid. Auteur Braat heeft in 1950 nog een feestavond meegemaakt van de Pools Katholieke Vereniging. Op de krant heb ik nog altijd een collega, die dankzij die Poolse invasie hier terecht is gekomen. Hij brengt zo’n geschiedenis heel dichtbij.

Ook in het artikel van Ron van Maanen over een Zeeuwse dreadnought in 1912-1914 speelt De Schelde een belangrijke rol. De bouw van zo’n marineschip ging niet door, maar het artikel geeft een aardig inkijkje in het maritiem defensiebeleid. Dat zag er niet al te voortvarend uit.

Aafke Verdonk-Rodenhuis gaat buurten bij Annelies Visser, die nu een jaar lang directeur is van het muZEEum in Vlissingen. De directeur woont nog in Tilburg en werkt drie dagen per week in Vlissingen, lees ik. Toen kreeg ik het gevoel dat er nog niet zo bar veel chemie is tussen de nieuwe directeur en het museum. In het artikel wordt dat gevoel niet weggenomen. Er wordt ook wel erg gemakkelijk aan knelpunten voorbij gegaan. Zo hoeven we het niet over geld te hebben, zegt de auteur, om er meteen aan toe te voegen dat scholen niet meer gratis worden toegelaten. Dat lijkt me nogal een grote verandering.

Den Spiegel, tijdschrift van de Vereniging Vrienden van het muZEEum en het Gemeentearchief Vlissingen, jaargang 32, nummer 1, januari 2014, losse nummers 4,- euro.

Dit bericht is geplaatst in Heemkunde, Tijdschriften met de tags , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.