Walcheren 1944 – Storming Hitler's island fortress

De Engelse uitgeverij Osprey Publishing heeft zich toegelegd op strijd. Alles wat met militairen, militaire operaties, oorlogen en wapens te maken heeft, kun je bij die uitgeverij in boekvorm vinden. De bevrijding van Walcheren in 1944 is ook in de Engelse literatuur al diverse keren onderwerp geweest. Deze zomer doet Osprey een duit in het zakje met een bijzondere uitgave. In het Engels. Voor wie de taal een probleem is kunnen de illustraties en graphics een zelfstandig verhaal vertellen.

Eind vorige week kwam ik Cor Heijkoop bij de ingang van de Drvkkery in Middelburg tegen. Cor Heijkoop, oud-bibliotheekman en auteur van diverse boeken over rampen en strandingen op Zeeuwse wateren, en over Duitse duikbootjes (Kleinkampfmittel) aan het eind van de oorlog. Hij hield een tasje met een boek onder zijn arm geklemd. Op de één of andere manier keek hij er heel tevreden bij. Nee, hij kocht nog maar hoogst zelden een boek. Maar deze keer… Hij liet het me meteen zien: Walcheren 1944. Natuurlijk was er al veel over de geallieerde bevrijding van het eiland geschreven. Maar auteur Richard Brooks is niet de eerste de beste – zei Cor. En wat het boek volgens hem heel bijzonder maakt, zijn de ingekleurde foto’s en infographics van de landingsgebieden. Die had hij in nog geen enkele andere uitgave gezien.

Brooks is in militair-historische kringen een bekende naam. Hij schreef over de slag bij Solferino in 1859, die aanleiding was voor de oprichting van het Rode Kruis. Over de Engelse marine vanaf 1664. En nog veel meer. Graham Turner is een gekend en erkend ‘historical artist’ – bijna net zo bekend als zijn vader Michael Turner, die zich toelegde op ‘motoring and aviation paintings’.

Als een buitenlandse auteur zich aan een Nederlands – een Zeeuws – onderwerp waagt, kom je vaak voor verrassingen te staan. Hoe goed ze zich ook ingelezen hebben, blijken ze toch gemist te hebben dat de reguliere PSD-veerdiensten zijn opgeheven of dat Zeeuws-Vlaanderen toch echt bij Nederland en niet bij België hoort. Brooks is wat dat betreft een verademing. Hij is een nauwkeurige auteur, die ondanks veel details toch goed zicht op het geheel houdt. En zo komt zijn verhaal over de strijd om de toegang tot Antwerpen opmerkelijk fris over. De begin september met hulp van het Belgische verzet op de Duitsers veroverde haven was van cruciaal belang voor de bevoorrading van de geallieerde troepen.

Brooks schrijft ter introductie: ,,The liberation of the Dutch island of Walcheren in November 1944, and the opening of the river Schelde, was the most significant event of the war in North-west Europe between the Normandy breakout in August of that year and the defeat of the German counteroffensive in the Ardennes the following January. It was the last great amphibious operation conducted in European waters during World War II, launched head-on against the most strongly defeated stretch of coastline in the world” (pag. 5). En Montgomery krijgt er ouderwets van langs:  ,,Later Montgomery admitted he had made a big mistake in not paying the Schelde more attention. Had 11th Armoured Division pushed on immediately into the South Beveland Peninsula, which it had the petrol to do, Walcheren might have fallen two months sooner, with far fewer casualties” (pag. 6-7). En zou ook niet geïnundeerd zijn, dat kun je er dan ook nog wel aan toevoegen.

Het boek is opgezet als een militair strategisch plan. Eerst een hoofdstuk over de bevelhebbers en de bevelstructuren, waarbij nog eens wordt benadrukt dat de Wehrmacht en Kriegsmarine die Walcheren moesten verdedigen, los van elkaar opereerden. Dan een hoofdstuk over regimenten en het oorlogstuig van de aanvallers – het slagschip Warspite, de kanonneerboten Roberts en Erebus, landingsvoertuigen, vliegtuigen, zwaar geschut in Breskens, buffalo’s. En de Duitse verdedigers met hun fortificaties en strandversperringen langs de kust en bij Vlissingen. Brooks op pagina 20: ,,The value of these elaborate physical defences, however, was undermined by the lack of decent infantry to defend them, or commanders resolute enough to make them do so.” Het hoofdstuk wordt afgesloten met een complete lijst van de zee- en landstrijdkrachten aan beide zijden. De daaropvolgende hoofdstukken gaan over de strategische plannen en de daadwerkelijke strijd. De geallieerde verliezen – manschappen zowel als materieel – zijn zwaar. Bijna vijfhonderd dodelijke slachtoffers, ruim negenhonderd gewonden. En dan te bedenken, dat één van de zware Duitse kustbatterijen zonder munitie kwam te zitten vóór de landingsvaartuigen met manschappen in zicht kwamen.

De (detail)kaarten zijn verhelderend en eigenlijk onmisbaar in een boek als dit. De drie ‘birdview’-infographics geven een bijzonder mooi overzicht van de strijd bij Westkapelle, Dishoek en Vlissingen.

Het werk van illustrator Graham Turner moet even apart worden vermeld. Hij heeft enkele zwart-wit foto’s van de landingen op Walcheren nagetekend en ingekleurd in grijsgroene tinten, die de taferelen nog heroïscher maken dan ze al waren. Op de na de panoramatkeningen volgende bladzijden wordt heel exact uitgelegd wat er op de afbeelding te zien is. Als er nog schoolwandplaten zouden worden gemaakt, dan zouden deze illustraties daar uitermate geschikt voor zijn.

Al met al hebben Brooks en Turner een waardevol boek afgeleverd. Een vertaling in het Nederlands zou, zelfs nu alle jongeren ‘seem to speak English’, niet verkeerd zijn.

Misschien kunnen schrijver en illustrator zich ook eens aan de strijd in West-Zeeuws-Vlaanderen wijden. Om de bevrijding van de monding van de Westerschelde compleet te maken.

Met zo’n boek zou Cor Heijkoop ongetwijfeld weer tevreden de boekwinkel uitstappen.

Richard Brooks: Walcheren 1944, Storming Hitler’s island fortress – illustraties Graham Turner; 96 pag.; Engelse uitgave van Osrey Publishing, 18,95 euro. Beschikbaar of te bestellen in de boekhandel, ISBN 978-1-84908-237-2.

Dit bericht is geplaatst in Geschiedenis, Tweede Wereldoorlog met de tags , . Bookmark de permalink.

Één reactie op Walcheren 1944 – Storming Hitler's island fortress

  1. Peter D. schreef:

    We hebben er heel lang op moeten wachten maar gelukkig wordt nu terechte aandacht besteed aan een o zo dikwijls vergeten, maar essentieel onderdeel van de bevrijding. Zeeland lijkt een uithoek in de slagvelden van de Tweede Oorlog maar heeft echt zijn prijs betaald voor de Bevrijding.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.