Verslaggever van ’t Nieuwe Zeeuwtje

Spreekbuis van katholiek Zeeland

Niek Karhof had een vulpen en een notitieblokje. Je zag hem steevast in pak en als het weer erom vroeg in een lange regenjas. Vanaf 1926 reed hij op zijn fiets door de Bevelanden. Op zoek naar nieuws voor zijn ‘Nieuwe Zeeuwsche Courant’.

door Jan van Damme

Oud-journalist Paul de Schipper van BNDeStem heeft de krantenman uit de mist van het verleden teruggehaald. ‘Verslaggever van ‘t Nieuwe Zeeuwtje’ is de titel van het boek, waarin hij het levensverhaal van Nic. J. Karhof (1894-1975) vertelt. Vrijdag 15 maart wordt de nieuwe uitgave gepresenteerd in het pand Westsingel 98 in Goes, waar het kantoor van de Nieuwe Zeeuwsche Courant was gevestigd.

Paul de Schipper – foto Marcelle Davidse

Paul de Schipper (1952) is de auteur van succesboeken als ‘De slag om de Oosterschelde’, ‘De Sterke van Saeftinghe’ en ‘Orisant, verdronken eiland in de Oosterschelde’. Een toevallige ontmoeting met oud-missionaris Eddie Karhof – zoon van de journalist – bracht hem op het spoor van ‘t Nieuwe Zeeuwtje.

Met de uit Edam afkomstige Niek Karhof verplaatsen we ons naar de eerste helft van de 20ste eeuw. De katholieken in Nederland kregen toen na eeuwen onderdrukking eindelijk de gelegenheid om zich te laten gelden. Het was de tijd van de verzuiling: protestanten, liberalen, socialisten en katholieken hadden hun eigen scholen, winkels en verenigingen. En hun eigen kranten. De ‘Nieuwe Zeeuwsche Courant’ werd op de eilanden boven de Westerschelde de spreekbuis van de katholieke minderheid. Tussen 1904 en 1934 werd het blad in Goes geschreven en gedrukt.

Karhof werd op voorspraak van de Haarlemse bisschop Callier in de zomer van 1926 in Goes benoemd als hoofdredacteur-directeur van het blad. Dat klinkt goed, hoofdredacteur-directeur, maar Karhof was in zijn eentje. Hij moest van alle markten thuis zijn (pagina 70): ‘Niek Karhof is verslaggever te velde. En hij knipt en redigeert. Stukjes over Chiang Kai-shek die in China president wordt, over de Jeanne d’Arc-feesten in Orleans, overzichten van de beraadslagingen in de Tweede Kamer, ‘Een geheimzinnige moordaanslag in ‘t Gooi’, aardbeving in Japan, paard op hol in de Goese Van der Spiegelstraat, hengstenkeuringen en de wedvluchten van postduivenvereniging De Blauwe Doffer in Hansweert.’

Journalist Karhof was katholiek, maar niet van de drammerige soort. De prominente katholieke politicus mr. Aloys Mes was huisvriend. Biograaf De Schipper noemt de stijl van Karhof ‘onderkoeld kritisch met een vleugje ironie’ en met gevoel voor ‘de kleine humor van het dagelijks leven’. De journalist vond tijd voor het schrijven van toneelstukken en verdiepte zich in de geschiedenis van Zeeland. In de loop van de jaren groeide hij uit (pagina 77) ‘tot een gerespecteerd en gezien figuur in het Zeeuwse openbare leven, iemand die zich soepel beweegt in een klein wereldje van regenten die nog hoog op een voetstuk staan.’

De Schipper schetst het leven van Karhof tegen de achtergrond van de katholieke emancipatie en het zich ontwikkelende Zeeland. We krijgen ook een flink stuk persgeschiedenis mee. Karhof gaat mee in de overname door het katholieke ‘Dagblad van Noord-Brabant en Zeeland’ in 1934, houdt zijn rug recht tijdens de Duitse bezetting en wordt daarna regio-redacteur van het meteen na de bevrijding onder dubieuze omstandigheden opgerichte dagblad De Stem. In 1959 gaat hij met pensioen als ‘Nestor van de Zeeuwse journalistiek’.

Pagina 72: ‘Daar gaat hij, over de bochtige dijken in een nog onverkaveld Zuid-Beveland. Flink tempo, een stevige man, een ‘heer van de pers’ (…). Al fietsend heeft Karhof notitieboekje en vulpen in de binnenzak, zijn legitimatie, een bronzen perspenning met het opschrift ‘Zeeuwsche Pers – Luctor et Emergo’, grijpklaar onder een klepje van zijn grijze ondervest.’

Paul de Schipper: Verslaggever van ‘t Nieuwe Zeeuwtje – Uitgeverij Het Paard van Troje, 158 pagina’s, 17,50 euro. Presentatie vrijdag 15 maart om 15.30 uur in het pand Westsingel 98 in Goes, aanmelden via info@paardvantroje.nl. Zaterdag 23 maart signeert Paul de Schipper van 14.00 tot 16.00 uur in boekhandel Het Paard van Troje in Goes.

PZC 11 maart 2019

***********************************

Lezen of niet lezen?

Paul de Schipper is altijd de moeite waard. Hij heeft een pen waarop vele journalisten – ook ik – jaloers mogen zijn. Ook in de biografie van Niek Karhof laat hij zich van zijn beste kant zien. Karhof wordt mooi neergezet in een wereld waarin de kerk nog invloed heeft op het dagelijks leven. Katholiek in protestants Zeeland, de krantenman houdt zich kranig.

In het laatste hoofdstuk schetst De Schipper in grove streken een stukje recente persgeschiedenis. Ontzuilde regionale kranten, instortende advertentiemarkten, dalende oplages, we kennen het verhaal. Er wordt verwezen naar de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw, toen journalistiek volgens hem betekende ‘tegels lichten, de macht controleren, ook regionaal’. Dat beeld is – als we De Schipper mogen geloven – nu drastisch veranderd. Hij heeft het over gebrek aan ‘poten in de bagger’, agenda-journalistiek, volgzaam en populistisch.

Dat is ferme taal richting de verslaggevers in Zeeland en West-Brabant die nu proberen de regiojournalistiek in een sterk veranderd medialandschap inhoud te geven.

Dit bericht is geplaatst in Geschiedenis, Journalistiek met de tags , . Bookmark de permalink.

Één reactie op Verslaggever van ’t Nieuwe Zeeuwtje

  1. j. van gurp schreef:

    Heb artikel met belangstelling gelezen.
    Ik wist niet dat je een scherpe pen had, dus pas op dat je je niet bezeerd
    groetjes john van Gurp ( Readshop )

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.