Column: Vette klei

Al ruim dertig jaar schrijf ik stukjes voor de krant. Al ruim dertig jaar struikel ik over bommen en granaten. Nu lekt er gif voor de kust van Knokke.

Vette klei

door Jan van Damme

Wij hadden het altijd over het hertenkamp. Dat mag niet meer. Een kamp, dat bekt niet lekker moet iemand hebben bedacht. Bij een buitenpodium denk je aan ontspanning en een tosti. Dus nu nodigt Groede Podium uit om op een bunker in het zonnetje te zitten. De herten en andere dieren zijn er nog. De oorlog ook.

Oorlog is net als vette klei: die blijft aan je laarzen plakken. In Vlaanderen weten ze daar alles van. Al een eeuw lang ploegen ze in de Westhoek uit de Grote Oorlog afkomstige mijnen en granaten boven. Je hebt altijd heemkundigen die precies gaan bijhouden hoeveel. John Desreumaux telt in zijn boek ‘Land van schroot en knoken’ tussen 1918 en 2011 bijna zeshonderd ontploffingen. Afgerukte armen, verbrijzelde benen of gewoon in één keer dood.

Nu krijgen de Vlamingen – en wij toch ook een beetje – er nog een verlaat cadeau bij. Op zandplaat Paardenmarkt vlakbij het Zwin werden destijds gifgasgranaten en wapens gedumpt. Wat niet weet wat niet deert – dat is altijd een slechte gedachte. Het zwijgen van de kanonnen op de elfde van de elfde 1918 werd vorig jaar al monumentaal herdacht. President Macron paradeerde voor de in slagorde opgestelde wereldleiders onder zijn Arc de Triomphe. Dat was net voor de gele hesjes op diezelfde plek aan de bel trokken. Deze week meldt de Belgische krant ‘Het Laatste Nieuws’ krap vier maanden na dat vlagvertoon dat er springstof lekt uit het munitiedepot niet ver van de Zeeuws-Vlaamse grens.

In Zeeland doen we er dit jaar alles aan om eindelijk de Slag om de Schelde van eind 1944 op de radar te krijgen. Filmmakers buitelen over elkaar heen, oorlogsmusea verbouwen en breiden uit, in Terneuzen wordt een nationale herdenking voorbereid.

We komen nooit van dat oorlogsgekrakeel af. Ik moet hoog nodig weer eens vanaf een bunker in het hertenkamp over de Groese polders uitkijken. Klei, inderdaad.

PZC 5 maart 2019

 

Dit bericht is geplaatst in Columns met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.