Bron in je brein

Oud-predikant Wim Jansen durft het aan. Terwijl iedereen mediteert en aan mindfullness doet, haalt hij het bidden onder het stof vandaan: ,,Bidden is voor mij verlangen.”

door Jan van Damme

Het jaar 2015 was hectisch voor Wim Jansen. Hij nam afscheid als dominee van zijn kerkelijke gemeentes in Middelburg en Delft. Hij had al eens een hartinfarct gehad – precies dat jaar overkwam het hem voor de tweede keer. Dat was toen. Binnenkort wordt hij 68 jaar. Hij is opgeknapt, voelt zich fit, fietst, doet iets aan krachttraining, mediteert. En hij schrijft columns en boeken: ,,Omdat ik het niet kan laten.”

Dat schrijven is de reden, dat we hem opzoeken in zijn woning in Vlissingen. Hij publiceerde jaren geleden al ‘Boerenkind’ en ‘Vlammend Paradijs’, boeken over zijn jeugd in de polders bij Terneuzen. Ook theologische boeken, zoals ‘Dominee zoekt God’. En dichtbundels, waarvan ‘Zingen aan de Styx’ de recentste is.

foto Mechteld Jansen

‘Bron in je brein’, dat is het boek dat vers van de drukker op tafel ligt. De ondertitel geeft aan dat het om een theologisch werk met veel gebedsteksten gaat: ‘Bidden tot een God in wie je niet gelooft’. ,,Ja”, zegt hij, ,,dit boek moest er even uit. Het heeft met mijn ziekte te maken. Ik dacht: als ik nog wat wezenlijks te vertellen heb, dan moet ik het nu maar doen.”

Bidden klinkt naar diep in de vorige eeuw. Jansen: ,,Ik mediteer, dat kun je tegenwoordig op een verjaardagsfeestje zeggen. Ik doe aan ‘mindfullness’, ook. Maar zeggen dat je bidt? In progressief christelijke kringen wordt dan meteen geantwoord dat mediteren het nieuwe bidden is. Met dit boek wil ik het bidden onder het stof vandaan halen. Daarmee doel ik niet op het oude, christelijke gebed. Laten we zeggen dat ik een herinterpretatie bied van het bidden. Wat ik benadruk is dat het van binnenuit moet komen. Bidden is voor mij verlangen: verlangen naar het ultieme – de ultieme liefde, de ultieme schoonheid, de ultieme rust. Ik weet ook wel dat God geen meneer in het heelal is. Als je hier de boulevard oprijdt, dan kan het licht ook God zijn.”

,,Met mijn boek wil ik mensen wakker maken, uitnodigen. Als voorbeeld schrijf ik over Henny Vrienten, de man van de band Doe Maar. Hij zat in 2012 in het televisieprogramma ‘Zomergasten’. Daarin liet hij een fragment zien van de film ‘Into Great Silence’, over het leven van Kartuizer broeders. Je ziet ze in afzondering hun gebeden doen. De prikkeloosheid van hun bestaan is volledig tegendraads aan onze cultuur. Ik hoorde Vrienten zeggen: ‘Wat is dat mooi, maar het is niet voor mij want ik geloof niet in God’. Dan denk ik: wat jammer dat je dat jezelf ontzegt.”

In ‘Bron in je brein’ presenteert Jansen het bidden als een universele behoefte. Immers, overal ter wereld zie je mensen bidden. Alleen in onze ‘eigen’ westerse maatschappij is dat veel minder geworden. ,,Daardoor”, zegt de schrijver, ,,missen we iets. Het verticale, het heilige van de verwondering, het ontzagwekkende: dat zijn we kwijtgeraakt. Daarmee negeren we een wezenlijk, menselijk verlangen. Omdat onze samenleving zo plat is, steken radicale religies de kop op. De radicale islam, het orthodoxe christendom: dat zijn de religies die aan de winnende hand zijn, omdat veel jongeren op zoek zijn naar een vast verband, een verticale lijn. Het zijn juist die religies die kunnen doorslaan naar fundamentalisme. Het bidden zoals ik het voor me zie is een sterk wapen tegen fundamentalisme. Laten we onze kinderen leren om af en toe eens stil te zijn, alleen te zijn. Daardoor kunnen ze op een vrije, liefdevolle manier op zoek gaan naar wat ten diepste binnenin leeft. Dat is bidden, waarmee je tot jezelf komt. Ik zou dat onze samenleving, die inderdaad vluchtig en veeleisend is, gunnen.”

Wim Jansen: Bron in je brein. Bidden tot de God in wie je niet gelooft – Uitgeverij Meinema, 128 pagina’s, 11,99 euro.

Dit bericht is geplaatst in Godsdienst met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.