Biesbosch-vogels

Johan Everaers schreef voor het tijdschrift ‘Sterna’ een bespreking van het pas verschenen boek ‘Biesbosch-vogels. De jeugdherinneringen van Tom Lebret’. Een aangepaste versie van dat artikel volgt hieronder. Lebret (1918-1982) was vanaf 1947 verbonden aan de rechtbank in Middelburg.

Biesbosch-vogels

door Johan Everaers

Van de hand van Gerard Ouweneel verscheen bij Uitgeverij Liverse het boek ‘Biesbosch-vogels. De jeugdherinneringen van Tom Lebret’. Het grootste deel van de honderdvijftig pagina’s is gewijd aan de jeugddagboeken van Tom Lebret (Teteringen 1918 – Middelburg 1982). De in vogelaarskringen als GLO bekend staande Ouweneel (1937) heeft, naast een aantal boeken, vele artikelen gepubliceerd in nationale en internationale vogeltijdschriften. Hij is vaste medewerker van ‘Sterna, het tijdschrift van de Natuur- en Vogelwacht Schouwen-Duiveland’.

In een verantwoording vooraf geeft de auteur uitgebreid inzicht in de regels die hij zichzelf oplegde bij het schrijven van dit boek. Het boek bevat een hoofdstuk getiteld ‘Het leven van Thomas Lebret’, met een vrij korte levensbeschrijving want uiteindelijk beoogde de schrijver de jeugddagboeken voor het voetlicht te brengen. Die bestrijken een periode die gelijk valt met de jaren dat Lebret leerling was van het Johan de Witt-gymnasium in Dordrecht.

Het taalgebruik van middelbare scholier Tom is uitzonderlijk. Vooral de eerste jaren schrijft de gymnasiast erg zorgvuldig. De 13-jarige Tom begint zijn dagboek niet als een vogellogboekje, maar meer als een manuscript om het in de toekomst als boek uit te (laten) geven.

Op 23 januari 1932 schrijft hij: ,,Het begon nu te misten boven de weide. Plots zag ik een grote vogel vliegen. Een reiger dacht ik eerst. Maar die wisselt niet tussen enige vleugelslagen en even zeilen. Ook miste hij de lange poten. Behalve kleinere vogels doen dat alleen de roofvogels. Waarschijnlijk was dit dus een buizerd. Op het meer was alles ineens in beweging, maar onze rover trok zich er niets van aan. De zon ging nu onder. Als een schim vloog de buizerd laag door de nevels over de weiden. In een schietwilg bij een vullishoop zat een bonte kraai, de kop in de veren. Een troep roeken en kauwtjes viel binnen in de iepen op de rivierdijk onder een luid ‘kauw’ of ‘ka’. En ook die kwamen weldra tot rust.”

Je zou die dagboeken wel integraal willen lezen, maar de auteur smeedt zijn gekozen passages uit de dagboeken opvallend goed aan elkaar. Hij voorziet ze van toelichtingen, vat pagina’s samen en voegt interessante informatie toe. Hij vraagt zelfs suggesties van de lezer voor de soms ongebruikelijke vogelnamen (zoals ruitenbroekertje) die Lebret vermeldt en die de auteur ondanks deskundige hulp niet kon achterhalen.

Thomas Lebret werd geboren in Brabant in 1918. Hij verhuisde als zesjarige met zijn ouders naar Dordrecht, waar hij zijn jeugd doorbracht. Na zijn studie en de oorlogsjaren vestigde hij zich in 1947 in Middelburg als griffier en later als officier van justitie aan de rechtbank. In het tijdschrift ‘Het Vogeljaar’ (jaargang 30) schreef George Sponselee bij het overlijden van Thom Lebret in 1982: ,,Iedereen in Nederland, die op enigerlei wijze betrokken is bij vogelstudie, bij vogel- en natuurbescherming kent mr. Lebret. Persoonlijk, alleen van naam of ten minste een van de vele publicaties van de overledene.”

‘Biesbosch-vogels’ is geen boek met oogstrelende vogelfoto’s, maar met de bescheiden foto’s van Hans Gebuis en bewijsfoto’s van de auteur is het samen met de niet te vergeten vogeltekeningen uit de jeugddagboeken een sympathiek boek. Niet alleen Lebrets vogelobservaties van het Eiland van Dordrecht en de Biesbosch worden belicht. We lezen ook over de excursies met NJN-ers en bijvoorbeeld over belevenissen op Goeree en Schouwen. Na de dagboeken over de periode 1932 t/m 1938 besteedt de auteur ook nog aandacht aan de latere dagboeken van Lebret. Ouweneel trok vanaf 1965 regelmatig met Lebret op. In 1971 waren ze samen op een vogelexcursie in Roemenië in gezelschap van Sir Peter Scott. De ornithologische nalatenschap van Lebret waarvan de jeugddagboeken deel uitmaken is opgenomen in het Regionaal Archief Dordrecht.

Gerard Ouweneel: Biesbosch-vogels. De jeugddagboeken van Tom Lebret – Uitgeverij Liverse Dordrecht, 19,95 euro. Verkrijgbaar in de boekhandel of rechtstreeks te bestellen op www.liverse.nl 

 

 

 

Dit bericht is geplaatst in Natuur met de tags , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.