Hulst in de middeleeuwen en de kroniek van haar haven

Hulst floreerde als havenstad

Oudheidkundige kring ontkracht mythes in nieuw boek

De verbinding met het water en de zoutwinning waren een goudmijn voor Hulst. Niet gek voor zo’n ‘pruts van een stad’. De oudheidkundige kring schreef een boek over Hulst als havenstad.

 

Marc Buise – foto Peter Nicolai

door Bob Maes

De Saxhaven, die lag toch bij middeleeuws Hulst? Een breed gedragen gedachte, net als dat de stad ooit beschermd werd door een stenen muur voordat de aarden wallen kwamen. Het wordt allebei ontkracht in het nieuwe jaarboek van de oudheidkundige kring De Vier Ambachten.

Jan Lockefeer schrijft daarin over havenstad Hulst. Bijvoorbeeld dat de Saxhaven bij Othene lag en niet bij de vestingstad. ,,Dus dat is een beetje zever”, zegt voorzitter Marc Buise. Het gedeelte over de omwalling is van de hand van archivaris Antoine Prinsen. ,,Op middeleeuwse kaarten is rondom Hulst een stenen muur afgebeeld. Dat betekent echter niet dat die muur er ook was, zo kon je zien dat het om een stad ging. Een dorp werd zonder muur afgebeeld. Die middeleeuwse kaarten moet je met een berg peper, zout en een heleboel andere dingen nemen”, zegt Buise.

Op oude kaarten werd rondom de stad een muur getekend, maar bewijs dat Hulst ommuurd was, is er niet.

In het boek staan verhalen over verschillende onderwerpen, maar het gedeelte over de haven is het meest prominent. Zo schrijft auteur Lockefeer dat Hulst ooit een vissersdorp op een zandrug was. Tot de dertiende eeuw, toen het graafschap Vlaanderen Hulst stadsrechten gaf. Buise: ,,Een stad had een marktfunctie, er kwamen daardoor meer mensen wonen. Zo kon het graafschap meer belasting innen.” De stad floreerde. Via de haven bij Bierkaai was er een directe verbinding met De Honte, nu Westerschelde, en het Land van Saeftinghe. De Hulstenaren waren zeer bedreven in zoutwinning en dat bleek een goudmijn. ,,Anders was de basiliek nooit gebouwd. Zo’n enorme kerk was duur, zeker voor zo’n pruts van een stad. Ook het stadhuis is dankzij zout betaald.”

Vijanden
Hulst had echter ook vijanden. De Gentenaren kwamen eind vijftiende eeuw via het water verschillende keren ambras maken en daarom werd bij de haven de Bollewerckpoort (nu Keldermanspoort) aangelegd om de stad te beschermen. De haven werd tijdens de Tachtigjarige Oorlog gedempt en toen in 1645 de Stoppeldijkpolder werd ingepolderd, was Hulst die verbinding met het water kwijt. ,,Toen was het klaar”, aldus Buise. Jaren later bloeide de havenstad toch weer op, met een commerciële haven bij de Gentse Poort rond de achttiende eeuw. Als middelgrote havenstad was Hulst zeer bedrijvig, net als Sluis, Axel en Damme. Buise: ,,Er was veel handel met Dordrecht, Rotterdam en Middelburg. Vanuit Hulst stond je in een paar dagen met de boot in Amsterdam. Dat was toen heel snel.” Nadat de Riet- en Wulfsdijkpolder werd aangelegd en de vaarweg naar het Hellegat verdween, ging het boek van havenstad Hulst definitief dicht.

Het verhaal is veel omvangrijker en is te lezen in het jaarboek ‘Hulst in de middeleeuwen en de kroniek van haar haven’, 382 pagina’s; het is voor 23,50 euro te bestellen bij de oudheidkundige kring.

Dit bericht is geplaatst in Heemkunde met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.