Margreet de Haan uit Vlissingen is de beste boekverkoper van Nederland

Margreet de Haan uit Vlissingen is de beste boekverkoper van Nederland

door Wendy van den Hurk

VLISSINGEN – Margreet de Haan is de beste boekverkoper van Nederland. De mede-eigenaresse van boekhandel ’t Spui in Vlissingen kreeg die titel vanmiddag (maandag 28 augustus 2017) van de landelijke Stichting Elspeet, die de prijzen jaarlijks uitreikt.

Foto Stichting Elspeet: Margreet de Haan met juryvoorzitter en schrijver Thomas Verbogt.

De Vlissingse kreeg de felbegeerde Albert Hogeveen-bokaal uit handen van juryvoorzitter en schrijver Thomas Verbogt. Ze was daarvoor in Amsterdam met vier andere genomineerden, die waren overgebleven uit dertig kandidaten.

De Haan (49) werkte lang in de boekwinkel van de Hogeschool Zeeland, maar nam bijna twee jaar geleden boekhandel ’t Spui over met haar zus en zwager. Ze verkoopt niet alleen boeken, ze organiseert er vele evenementen omheen en weet zo veel mensen tot een bezoekje te verleiden aan de Oude Markt in Vlissingen. Dat was voor de jury ook reden om Margreet de Haan de prijs te gunnen. ,,Haar persoonlijkheid zorgt ervoor dat ondernemerszin wordt gecombineerd met een warme band met klanten én Vlissingen”, zo staat te lezen in het juryrapport.

*********************************************

Zaterdag 20 mei 2017 schreef Wendy Wagenmakers een portret van boekverkoopster Margreet de Haan in de PZC:

‘Ik werd een denker, een dromer’

Als meisje vluchtte ze de duinen in met haar boeken. Ze droomde en dichtte zich naar een andere wereld. Margreet de Haan heeft de letters nooit losgelaten. Nu runt ze boekhandel ’t Spui in Vlissingen.

Het is misschien wel de mooiste straat van Vlissingen. Vanuit de stad schuin omhoog richting de boulevard. Een straat met een horizon. Heel Vlissings: een rommelige mengeling van statige, soms verwaarloosde oude herenhuizen en moderne appartementen. Een straat die is vernoemd naar Coosje Busken: de schrijfster die eind 18de eeuw een bijzondere verschijning vormde in Vlissingen, die als meisje uitblonk en die als jonge vrouw een ‘hartsvriendschap’ onderhield met Betje Wolff en Aagje Deken.

In die straat woont tweeënhalve eeuw later weer een bijzondere verschijning. Weer iemand die graag verdwaalt in de literaire wereld. Halverwege, op één hoog, woont Margreet de Haan (48) met haar dalmatiër Lester. Op een kleine, maar knusse etage. Met stapels boeken, muren vol kunst en exotische theezakjes om uit te kiezen. Een huis dat voelt als een café.

Je loopt hier zo de boulevard op. Doe je dat vaak?
,,Elke dag, met Lester. Ik heb altijd gezegd: ooit wil ik op de boulevard wonen. Maar er zou denk ik niets meer uit mijn handen komen, ik zou hele dagen naar buiten turen. De boulevard is de plek waar mijn ouders elkaar voor het eerst ontmoetten. Mijn moeder kwam uit Goes, mijn vader uit Breda. Hij was vertegenwoordiger in scheepsketels bij de Schelde, zij was fysiotherapeut. Toen er kinderen kwamen, lieten ze een huis bouwen in Zoutelande. Ze bleven allebei doorwerken.”

Dat is bijzonder voor die tijd.
,,Het was ook zwaar. Zeker omdat het derde kind, Frank-Jan, het syndroom van Down had. Mijn moeder heeft dat nooit goed kunnen accepteren. ‘Het was een straf van God’, zeiden haar ouders. Zij waren ook al tegen het huwelijk met mijn vader, die katholiek was en bovendien al eerder was getrouwd. Met de geboorte van Frank-Jan zijn de problemen in ons gezin begonnen. Hij werd liefdevol verzorgd, maar met name door mijn vader. Mijn moeder ontkende lange tijd zijn handicap, die werd niet besproken en zij ging drinken.”

Toch bleef het niet bij die drie kinderen.
,,Ze kregen nog een zoon en later kwamen Annelies en ik. Een tweeling, tot ieders verrassing. Toen ik opgroeide, waren de oudsten het huis al uit. Wij, de jongsten, groeiden op in een compleet ander gezin. Met totale vrijheid, omdat onze ouders gewoonweg geen tijd voor ons hadden. Een Pippi Langkous-gezin. Dat had mooie kanten, maar er waren ook veel ruzies. Toen ik acht was, is mijn oudste broer op weg naar zijn diploma-uitreiking tegen een boom gereden. Mijn moeders lievelingskind. Hij heeft het gered, maar hield er een hersenbeschadiging aan over en moest langdurig herstellen. We moesten thuis op onze tenen lopen. Mijn moeder ging alleen maar meer drinken, was moeilijk aanspreekbaar. Wij gingen allemaal ons eigen gangetje. Niet samen, maar apart van elkaar. We zijn alle zes totaal verschillend, ook mijn tweelingzusje en ik. Zij was een paardenmeisje, ik ging naar de duinen om gedichten te schrijven. Ik werd een denker, een dromer. Op mijn vijftiende ben ik het huis uit gegaan. Een jaar later was mijn moeder dood.”

Wat deed dat met het gezin?
,,Ook al wilde niemand terugkijken en behielden we afstand, ook tot elkaar, toch hebben we samen ons best gedaan voor onze vader te zorgen. Maar ook hij trok zich terug. Alleen Frank-Jan woonde nog thuis. Hij zat in een stoel, hele dagen lang. We hebben ervoor gezorgd dat hij terechtkwam in een gezinsvervangend tehuis. Mijn vader verhuisde naar de boulevard in Vlissingen, maar overleed een paar jaar later aan een hersenbloeding. Ook hij was veel gaan drinken. Niet lang na mijn vader is ook Frank-Jan overleden. Daar waren we allemaal kapot van.”

Hoe is het jou zelf vergaan sinds je was weggegaan?
,,Ik ben aanvankelijk gaan samenwonen met mijn jeugdliefde John, een bokser, uit een half-Indisch gezin waar alles samen werd gedaan. Het benauwde me. Ik wilde geen huisje-boompje-beestje. Kinderen wilde ik ook niet. Pas vele jaren later, toen ik na een reeks moeizame relaties voor het eerst weer samenwoonde, gebeurde er iets. Ik was met mijn zus Gerda in Peking en wenste bij de Tempel van de Hemel ineens dat ik een kind zou krijgen met Meindert. Zomaar, vanuit het niets. Ik schrok er zelf van. Het was echter helemaal niet aan de orde en ik heb er ook nooit meer over gepraat. Pas nu denk ik: ‘jammer dat het er nooit van is gekomen’. Maar ik denk dat ik er niet voor in de wieg ben gelegd.”

Anders was dat met boeken.
,,Literatuur heeft mij gevormd, als kind al. De bibliobus die in ons dorp kwam, las ik van voor tot achter. Toen ik een tiener werd, las ik al boeken voor volwassenen. Vanaf jonge leeftijd hielp ik mijn zus Gerda in boekhandel De Ruiter in Vlissingen. Ik ben er later ook gaan werken en daarna in de boekwinkel van de HZ. Twintig jaar heb ik daar tussen de jonge mensen gestaan. Ik heb op jonge leeftijd nooit kunnen doorstuderen, maar ik heb geleerd dat waar je ook vandaan komt, je je altijd kunt ontwikkelen. Boeken bieden je een open blik. Je wereld groeit. Literatuur verklaart ook veel over jezelf, relativeert, biedt troost.”

margreet de haan

foto Ruben Oreel

Heb jij die troost nodig? Je staat bekend als uitermate vrolijk, bent mede om die reden zelfs genomineerd voor beste boekverkoper van Nederland.
,,Ik heb twee kanten. Ik kan ook heel somber zijn. Ik heb toch iets gemist, als kind, maar ook later. Dat kwam eruit in 2010, toen mijn hond overleed. Olav, mijn eerste dalmatiër. We waren samen één. Maar op een dag, hij was net vijf, dronk hij koelvloeistof uit een jerrycan die op het strand was aangespoeld. Hij stierf en ik bevroor. Ik had zoveel meegemaakt, maar ik heb me nog nooit zo uit het veld geslagen gevoeld als toen. Alles kwam eruit, een soort oerverdriet. Ik wilde niet meer naar het strand en Vlissingen, waar ik zo van hield, vond ik ineens zó lelijk. Toen ik op een inktzwarte dag op straat Olavs naam begon te roepen, heb ik de fokker gebeld. Lester heeft me er bovenop geholpen. Ik kon mijn verdriet loslaten. En ik stond weer open voor nieuwe dingen.”

Niet veel later, toeval of niet, sloot de HZ-boekwinkel.
,,Ik kon een baan krijgen binnen de HZ, maar ik voelde dat dit het moment was om iets voor mezelf te beginnen. En toen kwam boekhandel ’t Spui in Vlissingen vrij ter overname. Mijn zus, haar man en ik werden benaderd en we hebben het gedaan. We draaien het nu bijna twee jaar en het gaat goed. Onze winkel is ook een ontmoetingsplek. Een plek waar mensen verhalen vertellen en waar wij verhalen doorgeven.”

In welk hoofdstuk zit jullie verhaal nu?
,,Wij zijn gelukkig met de winkel en ik ben volkomen gelukkig met mijn leven, zoals het nu is. Een paar jaar geleden zijn we als broers en zussen bij elkaar gaan zitten om te praten over papa, van wie we eigenlijk zo weinig wisten. Gerda googelde zijn naam en kwam die tegen op een site voor oorlogsliefdekinderen. Daar stond een oproep uit Indonesië, waar onze vader gelegerd is geweest. We blijken dus een halfzus in Jakarta te hebben. Maar het wordt nog gekker, want drie jaar geleden kreeg ik via Facebook ineens een berichtje uit Ierland. En jawel, weer een halfbroer: Paul. De oudste eigenlijk, uit de tijd dat onze vader in Engeland was aangesloten bij het Engelse leger. Paul lijkt griezelig veel op mijn vader. We zijn dus niet met zessen, maar met z’n achten. We zien het als een toegift en zijn er alleen maar blij mee. De situatie is zo absurd, dat we er alleen maar heel hard om lachen. Een verhaal is nooit af, dat blijkt maar weer.”

Dit bericht is geplaatst in Boekenprijs, Ondernemend Zeeland met de tags . Bookmark de permalink.

3 reacties op Margreet de Haan uit Vlissingen is de beste boekverkoper van Nederland

  1. Anita Maas-Tournois schreef:

    Proficiat Margreet. Wat fijn voor je dat je gewonnen hebt. Al ken ik je niet persoonlijk. Na het lezen van dit mooi geschreven portret heb ik niets dan respect voor jou. Blijf maar denken, dromen en mensen bij elkaar brengen. Ik kom zeker de komende tijd eens langs in de boekwinkel in Vlissingen. Ga altijd naar het filmfestival en kan dat dan mooi combineren.

  2. Wat geweldig Margreet. Trots! Mooi interview. Wat een ontroerend verhaal.

  3. Wim Jansen schreef:

    Margreet, ik ken je wel. O.a. van onze HZ-tijd. En van de gedeelde boekenliefde.
    Wat gun ik je deze prijs!
    Van harte!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.