Victor Hugo was hier

Victor Hugo op Schouwen-Duiveland

Victor Hugo bezocht in 1867 Zierikzee en Brouwershaven. Johan Everaers uit Noordgouwe vertaalde de reisverslagen in ‘Victor Hugo was hier’.

door Jan van Damme

Vandaag de dag kennen we hem nog van de musical ‘Les Misérables’. En ‘De klokkenluider van de Notre-Dame’, met een hoofdrol voor Quasimodo – die zal toch ook nog niet helemaal in de vergetelheid zijn weggezakt. We hebben het over de Franse schrijver Victor Hugo (1802-1885).

Al tijdens zijn leven was Hugo een grootheid. In Frankrijk, maar zeker ook daarbuiten. Dat blijkt ook tijdens het bezoek dat hij in 1867 aan Zeeland bracht. Overal waar hij met zijn gezelschap in zijn koets verscheen, stonden er mensen langs de weg te zwaaien. Er was ook altijd wel een burgemeester of een andere notabele die voor een passende ontvangst zorgde.

Johan Everaers – foto Marieke Mandemaker

Johan Everaers (1949) in Noordgouwe was 35 jaar docent Frans in Zierikzee. Hij heeft naam gemaakt als publicist en vertaler. Hugo staat al lang in zijn belangstelling. Op zijn Zeeuwse reis werd de Franse schrijver vergezeld door zijn zoon Charles. Omdat die Charles een verwoed fotograaf was, had Everaers de hoop dat er nog wel eens foto’s van Victor Hugo in Zeeland op zouden duiken. Dat is tot op heden niet gebeurd.

Hugo schreef in zijn dagboek over de Zeeuwse reis. Zoon Charles maakte ook aantekeningen, getiteld ‘Victor Hugo en Zélande’. Johan Everaers heeft de Schouwse passages uit die nagelaten geschriften anderhalve eeuw later vertaald en gepubliceerd in het boek ‘Victor Hugo was hier’.  Met ‘hier’ wordt Schouwen-Duiveland bedoeld. Daarin zijn toelichtende hoofdstukken en wandelingen in Zierikzee en Brouwershaven opgenomen. Hugo was volgens Everaers zeer te spreken over het standbeeld van Jacob Cats in Brouwershaven: een eerbetoon aan een schrijver, dat zouden ze meer moeten doen. Dichter en verhalenschrijver André van der Veeke uit Terneuzen levert ook een bijdrage: hij verhaalt hoe Everaers hem rondleidt op zoek naar Victor Hugo in Zierikzee.

Een literaire speurtocht kan soms tastbare verrassingen opleveren. Charles Hugo beschrijft hoe vader Victor de Sint-Lievensmonstertoren beklimt – 278 treden – en boven een ontmoeting heeft met arbeiders die daar aan het werk zijn. Het duurt even voor de schrijver weer beneden is. Charles verklaart: ,,Hij had alleen maar in alle rust een enorme verroeste spijker opgeraapt die hij ons met een zeker genoegen liet zien.” Diezelfde spijker – zo ontdekte Everaers – was te zien op de tentoonstelling ‘Victor Hugo, l’homme océan’ in 2002 in de Bibliothèque Nationale de France in Parijs. In de catalogus stond een foto van het voorwerp, voorzien van een bijschrift van de hand van Victor Hugo. Everaers kwam in contact met achter-achter kleinzoon Charles Hugo, die de spijker ingelijst en wel in bezit bleek te hebben. Hij mailde een foto. Het bijschrift luidt: ‘Le clou que j’ai trouvé au haut du vieux clocher de Zierykzée le 21 août 1867’ – ‘De spijker die ik bovenop de oude klokkentoren van Zierikzee heb gevonden op 21 augustus 1867’.

Johan Everaers (vertalingen en samenstelling): Victor Hugo was hier (op Schouwen-Duiveland) – Uitgeverij Liverse, 90 pagina’s, 15,95 euro.

 

Dit bericht is geplaatst in Biografie, Reisgids met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.