Het blauwe juk

jukPZC van zaterdag 2 juli 2016

Blauw juk als symbool voor zware taak Zeeuwse boerin
Christelijk boerenmeisje ontworstelt zich aan Walcherse benepenheid

Elizabeth Maas (76) is de polder bij Vrouwenpolder al lang geleden ontvlucht. Maar ze kwam nooit echt los van haar geboortegrond en wijdt er nu een boek aan: Het blauwe juk.

door René Hoonhorst
Het blauwe juk waar ze vroeger de emmers melk van door haar gemolken koeien aan hing, is nu ook voor Elizabeth Maas een werktuig dat nostalgische gevoelens oproept van haar kindertijd. Tegelijkertijd is dat juk hèt symbool van het christelijke, Walcherse platteland, waar ze zich aan wilde ontworstelen.
Maas, geboren in 1939, is al meer dan een halve eeuw uit Zeeland weg. Maar, mede doordat haar familie er bleef wonen, is ze toch altijd aan haar geboortegrond verbonden gebleven. Toen haar kinderen, onder meer door die familiebezoekjes, steeds vaker hengelden naar verhalen van en over vroeger besloot ze haar herinneringen op te schrijven. Een paar velletjes of een schriftje vol was niet genoeg. Mede doordat haar (groot)ouders, ooms en tantes een schat aan materiaal – gedichten, brieven, documenten van de kerk en de overheid – hebben bewaard, kon zij de geschiedenis van twee boerderijen achter de duinen bij Vrouwenpolder reconstrueren. Daarnaast hielpen veel brieven, certificaten en documenten haar herinnering op gang en kon zij zich een groot deel van haar jeugd weer voor de geest halen.
Elizabeth, die in haar jeugd door velen werd aangesproken als Betje of Betsie, rebelleerde in haar jeugd tegen de boerentradities. Een oudere broer van vader Maas wilde dat Betje opgroeide als een echte boerin. Elizabeths ouders twijfelden wel, maar lieten haar pas aan een vervolgopleiding beginnen op voorspraak van een leraar van de huishoudschool. Het is voor Elisabeth de aanzet tot verkenning van de wereld buiten Walcheren.
Op het verleden terugkijkend is mevrouw Wiersma, zoals Elizabeth al weer decennia heet, mild over de familieleden, die haar het leven somtijds zuur maakten. Ze beseft dat haar ongetrouwde ooms en tantes ook allen ‘een juk te dragen hadden’. „Ze waren zelf opgegroeid met het adagium ‘wat God je opdraagt, moet je dragen’. En ze waren opgegroeid met een zieke moeder. Wel weer één die gedichten schreef. Dat vind ik achteraf heel bijzonder.”
Het blauwe juk is niet alleen leuk om te lezen voor zestigplussers op Walcheren, maar zal ook heemkundig geïnteresseerden boeien. Wat de gereformeerde kerkscheuring door verschillende interpretaties van artikel 31 voor een ‘gewoon gezin’ betekende, leeft meer voor de lezer dan een tekst in een geschiedenisboek.
Elizabeth Maas – ‘bij dit boek hoort mijn meisjesnaam’ – presenteerde Het blauwe juk dinsdag 5 juli in grand café De Pelgrim (‘vroeger het dorpswinkeltje van Marijs’) in Vrouwenpolder.
Het boek kost 24,45 euro en is te bestellen in de boekhandel onder ISBNnummer 978-94-022-2689-8 of via www.boekscout.nl

Dit bericht is geplaatst in Biografie met de tags . Bookmark de permalink.

4 reacties op Het blauwe juk

  1. mattie oste schreef:

    dag elisabeth,

    met veel plezier heb ik het boek gelezen, veel herkenning, het heeft het nodige opgeroepen maar me goed gedaan.
    de doodzwijgcultuur rondom de zelfgekozen dood van mijn vader vond ik heel moeilijk,ik heb daar lang mee geworsteld en daarna het verongelukken van mijn moeder, over verdriet werd niet gesproken.
    ik zou graag een keer met u willen praten ,mailen is niet prettig voor mij ivm nekklachten.
    u zult mij uit de verhalen wel kennen denk ik.

    met vriendelijke groet,
    mattie oste

    vroeger was het ook maatje.

  2. Dag mevrouw Maas,

    Ik heb met volle teugen genoten van uw boek. Ik herkende veel van de verhalen die mijn vader vertelde .Het gaat veel over mensen uit de jeugd van mijn vader Joost Geldof geboren in Vrouwenpolder. Ik heb brieven waarin zijn schoolvriend uit USA aan hem schrijft over uw familie. Mijn vader geboren 1899 overleden te Sneek 1989.
    Ik zou u graag een mail willen sturen.

  3. riet maas kwekkeboom dreef 34 8256aw biddinghuizen schreef:

    het beste boek dat ik gelezen heb mijn hele jeugd kwam boven ook ik ben links daar begon het mee maar ook het huishouwen het zelfde als bij jou het melken en ook ik zou niet met een boer trouwen toch gebuert met piet maas in 1964 naar oost flevoland op een nieuwe boerderij voor de fam ver weg mijn moeder in mooie klederdracht ik was er trots op toen ze overleden was kwam ik in dronten een vrouw tegen ik draagt tranen gehuild ik ben riet maas kwekkeboom in 1941 geboren op popkens burg in sint laurens mij zus catharina is getrouwt met adri maljaars van klein zeeduin we hebben lang aan de telefoon geweest bedankt voor dit boek

  4. Ina Terpstra _ de Bruijne schreef:

    Beste Elisabeth.
    Deze 1e week van 2019 was ik in de ban van jouw boek ” het Blauwe Juk” .
    Al 50 jaar woon ik niet meer in Middelburg, maar dit boek las ik op Zeeuwse bodem!!
    En wat was er veel herkenning!!
    Het boerenleven ( van mijn logeerpartij bij diverse ooms en tantes).
    Walcheren! Mijn vriendinnen en ik fietsten wat af.. verdwalen deden we nooit. Als je de Lange Jan maar in t oog hield.
    Gelovig gezin, al waren mijn ouders van de blijmoedige kant.
    Met verbazing las ik de tegenwerking die jij ondervond toen je verder wilde studeren!
    En dat, terwijl uit je hele familie geschiedenis blijkt, heel je familie ” talig” was aangelegd.
    En wie kwam ik tegen. Mijn piano leraar!! Th. Ferwerda.. van hem kreeg ik naast pianoles ook levenslessen!!
    Ook veel herkenning in je leven met een eigen gezin.
    Ik trouwde okt. 1969 !!
    Onze kinderen werden geboren in ’72 ’75 ‘ 78.
    Ook zij hebben een ” hang” naar Zeeland.
    Ik woon al 50 jaar tot volle tevredenheid in Heerhugowaard,
    Jou en je gezin ( waar ik deze week zo bij betrokken was) een goed en gezond 2019 gewenst.
    Ina Terpstra – de Bruijne
    inadebruijne@gmail.com

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.