Resultaat van onvermogen

onvermogenPZC van 1 juni 2016

‘Voor Jesse was negen jaar opsluiting gewoon shit’

Hans Sakkers schrijft boek over hoe zijn pleegzoon jaren vast zat in Zeeuwse instelling voor verstandelijk gehandicapten.

door Jeffrey Kutterink
Koudekerke – Negen afschuwelijke jaren lang zit Jesse opgesloten in een Zeeuwse instelling voor verstandelijk gehandicapten. Verschillende keren belandt hij in de isoleercel, ook al adviseren gedragsdeskundigen hem over te plaatsen. Maar de directie weigert. Wat pleegouders Hans en Petra ook doen, ze krijgen hun Jesse er niet uit. In Resultaat van onvermogen schrijft Hans een aangrijpend verhaal over de macht van zorginstellingen.


Zijn zevende boek vond Hans Sakkers het moeilijkst om te schrijven. „Omdat ik zelf hoofdrolspeler ben. In alle andere boeken was ik de toeschouwer, de onderzoeker.” De Koudekerkenaar nagelt in zijn nieuwste en meest persoonlijke werk niet de instelling of personen aan de schandpaal. „Daarom noem ik ook geen namen.”
Wel veegt hij de vloer aan met de werkwijze van de hele verstandelijk gehandicaptenzorg. „Wat wij hebben meegemaakt, gebeurt overal”, zegt de zelf in de verstandelijke gehandicaptenzorg werkende Sakkers.
Zijn stuitende verhaal begint als Jesse (gefingeerde naam) in 2003 na 6,5 jaar het pleeggezin verlaat. Hij is dan 15 jaar. „Zijn wereld stortte in toen op school te hoge eisen werden gesteld. Nu weten we dat hij autistisch is, maar dat was toen nog niet bekend. De instelling haalde hem bij ons weg omdat ze dachten dat wij het niet meer aan konden. Wat was dat afscheid moeilijk. Toen heb ik leren huilen.”
Het valt Sakkers helemaal zwaar dat Jesse zelf zei dat hij ‘geholpen wilde worden’. „Hij vond die boze buien ook vervelend. Als hij boos is, maakt hij spulletjes kapot.”
Op basis van rapportages en e-mails reconstrueert Sakkers in zijn boek elf jaar zorggeschiedenis. „Eenmaal in de instelling, mochten we Jesse nog maar eens in de drie weken bezoeken. Ook mocht hij onder geen beding meer mee naar huis. Daar reageerde Jesse agressief op en werd daarop naar een crisislocatie gebracht. Daar dwongen ze goed gedrag af door hem in een isoleercel te stoppen.”
Wat de instelling fout deed? „Jesse daar vasthouden. Iedereen die onhandelbaar was, kwam daar binnen. Jesse reageert op de wanhoop van mensen. Hij kan dat niet plaatsen en wordt boos. Dan trekt hij zich terug en behandelt hij zijn meubilair.”
Wanhoop is besmettelijk, legt Sakkers uit. „Als ik hier helemaal door het lint ga, dan heb jij de grootste moeite om ook niet door het lint te gaan. Op een crisislocatie woon je totdat de crisis voorbij is. Maar als je daar negen jaar moet wonen, dan ben je daar slachtoffer van.”
Deskundigen bevestigden dat Jesses gedrag kwam door de situatie in de instelling. „Toen hebben we afgesproken dat Jesse – zodra hij boos werd – naar ons thuis werd gebracht. Nou, de bus reed hier af en aan. We hebben de helft van de zorg overgenomen. En dan zeggen ze dat hij totaal onhandelbaar is? Wij hadden geen isoleercel.”
En wat gebeurt er thuis als hij boos werd? „Dan gaat bijvoorbeeld die vaas daar kapot. Maar dan gooit hij niet met de magnetron. Hij weet verschil te maken tussen waardevolle en waardeloze dingen. Ik heb me nog nooit bedreigd gevoeld.”
Sakkers vroeg om een second opinion. „De uitkomst was dat hij in de crisisopvang moest blijven. De onderbouwing heb ik nooit gekregen.”
En de directie? ,,Die zei: het is toch duidelijk? Jesse hoort in een crisisopvang. Je komt er niet tussen. Machteloos ben je.”
Klagen bij de klachtencommissie haalt niets uit. „Wie klaag je aan? De directie en twee managers. Die vallen hun baas niet af. Het is allemaal een wassen neus. Niet dat ik zo graag mijn gelijk wilde hebben, maar voor Jesse was het gewoon shit.”
Uiteindelijk schakelt Sakkers de Inspectie voor de Gezondheidszorg in. Na veel aandringen, wordt Jesse uit de crisisopvang gehaald. „Hij heeft er niet geleefd, maar overleefd.” Na nog wat ‘slechte ervaringen’ op woonboerderijen, woont Jesse nu samen met zijn vriendin in een huis en heeft hij aangepast werk.

Hans Sakkers: Resultaat van onvermogen. Theorie en praktijk in de verstandelijk gehandicaptenzorg – Uitgeverij Aspekt, 168 pagina’s, 16,95 euro.

Dit bericht is geplaatst in Gezondheid met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.