Hoge hoeves op gelaagd land

omslag_hogehoevesHet was daadwerkelijk een feest, gisteren (donderdag 20 november 2014) in Nisse. Ik weet niet hoe hij het doet, maar Gerard Smallegange trekt een volle kerk. En het is toch al zijn vijfde boerderijenboek, dat hij presenteerde. Dus zou je denken: mensen hebben het inmiddels wel gezien. Maar nee hoor. Van heinde en ver kwamen ze om Hoge hoeves op gelaagd land ten doop te houden. Ik interviewde Gerard bij die gelegenheid. En stond weer verbaasd over de massa parate kennis die tevoorschijn komt als je met Gerard over zijn agrarisch Zeeland praat. Het was maar goed dat ik zelf de microfoon vasthield, anders hadden we daar nu nog gestaan, Gerard raakt namelijk nooit uitgepraat.

Ik vroeg ernaar. Hoog slaat op hoeves in heel Zeeland, die op kreekruggen en andere hoge locaties werden gebouwd om bij stormvloeden droge voeten te houden. En gelaagd heeft met het komen en gaan van het water te maken. Of de natuur was te sterk, of het water werd gebruikt om vijandelijke machten op afstand te houden. In beide gevallen verdwenen er vele hectares landbouwgrond onder water. In het boek worden diverse voorbeelden gegeven. Noord-Beveland, uiteraard. Maar ook de regio Zaamslag, waar Maurits tijdens de Tachtigjarige Oorlog het water ter verdediging te hulp riep.

Gerard vertelde in dat verband dat het jaartal 1600 als een breuk in de geschiedenis wordt beschouwd. In de 17e eeuw nam de commerciële landbouw een vlucht, er werd op grote schaal voor de export geproduceerd. Die commercialisering zag je terug in de polder, waar de bedrijfsgebouwen groter werden en de teeltmethoden werden gemoderniseerd.

Waar we het gisteren nog over hadden? Over de zandlopermotieven op raamluiken. Die zijn verre van Zeeuws, en moeten als offerbijlen worden beschouwd. Koning Minos komt daarbij ook nog om het hoekje kijken. We hadden het ook over Torenzicht, de boerderij bij Wolphaartsdijk waar Gerard werd geboren. Nee, hij kon geen boer worden, omdat er een oudere broer was. Zijn vader zag zelfs niks in Gerards idee om naar de landbouwschool te gaan. Zo ging hij rechten studeren en leefde een leven aan de rand van de landbouw.

In de PZC schreef hij jarenlang de rubriek ‘Ter zake’, over landbouw-gerelateerde onderwerpen. Vandaag de dag heeft hij in diezelfde PZC nog steeds een podium om zijn verhalen kwijt te kunnen. De meeste hoofdstukken van zijn nieuwe boek stonden eerder in de bijlage Buiten van de PZC. Dat is wellicht ook een reden dat Gerard Smallegange gemakkelijk een kerk vol krijgt voor een boekpresentatie. Hij is een gekende en gewaardeerde Zeeuw. Die bovendien – en dat is voor een boerderijenboek niet onbelangrijk – op een toegankelijke en enthousiasmerende manier over zijn onderwerp weet te schrijven.

Ik lees Gerard altijd met plezier. En ga daarna weer iets bewuster op stap in mijn provincie. Met oog voor wat bedreigd en – soms – gered wordt.

Gerard Smallegange: Hoge hoeves op gelaagd land – Uitgeverij De Koperen Tuin, hardcover, 88 pagina’s, 18,50 euro.

Bestel: Hoge hoeves op gelaagd land

Dit bericht is geplaatst in Landbouw, Zeeuws erfgoed met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.