Geheimen rond Borssele

geheimen-rond-borselleNou weet ik het niet zeker. Als een jeugdboek dat nu verschijnt, er zowel qua inhoud als look uitziet alsof het in de jaren vijftig gepubliceerd had kunnen zijn – is dat dan een pré of juist een reden om het boek links te laten liggen? Geheimen rond Borssele van Marian Schalk-Meijering verscheen in 2013 ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Ds. G.H. Kerstenschool in Borssele. Buiten het dorp is er weinig ruchtbaarheid aan gegeven. Ten onrechte. Het avontuur van Niels, Marien en diens tweelingzus Elise is aardig genoeg om er iedereen plezier aan te laten beleven. Het geeft me – zeker ook door de christelijke inslag en de illustraties van Rino Visser – een gevoel van ‘toen was geluk heel gewoon’, maar dan zonder de bedoeling om komisch te zijn. Gevolg is natuurlijk wel, dat hoewel het boek voor meer dan de helft in het heden speelt, er alleen sprake is van een molen en niet van een kerncentrale.

Schrijfster Marian Schalk-Meijering (1955) is waarschijnlijk speciaal voor het schooljubileum gevraagd. In protestants jeugdboekenland heeft ze een klinkende naam. Ze werkte als journaliste bij het Reformatorisch Dagblad. In haar bio staat: ,,Toen ze trouwde en zelf kinderen kreeg, begon ze met het schrijven van kinderboeken. Sinds 1977 heeft Marian meer dan vijftig boeken geschreven. Ze houdt elk jaar lezingen op scholen over het schrijven van kinderboeken. De meeste van haar boeken zijn uitgegeven door Den Hertog in Houten.” 

Voor Geheimen rond Borssele kan ik nergens gegevens over een uitgeverij of een ISBN-nummer ontdekken. Toch is er ook meteen een Engelse versie van het boek verschenen. Dat duidt toch op meer dan een alleen voor Borssele bestemde uitgave. Daar komt bij, dat het boek in de Zeeuwse boekhandels – bijvoorbeeld in de Drvkkery in Middelburg – verkrijgbaar is. Voor mij is dat meer dan voldoende aanleiding om op dit late tijdstip toch nog even bij het jubileumboek stil te staan. Jammer overigens dat de school het niet voor de Zeeuwse Boekenprijs heeft aangemeld. Dat was best mogelijk geweest.

Meester Willemse komt met een oude hutkoffer de klas binnenlopen. Consternatie alom, natuurlijk, wat krijgen we nou? De meester dat het een koffer vol geheimen is. Maar er zit niks in! Gaandeweg ontdekken de kinderen dat de honderd jaar oude koffer een mooie ingang naar het eigen persoonlijke verleden biedt. Als je maar open staat voor mooie verhalen.

De genoemde hoofdpersonen Niels, Marien en Elise doen dat zeker. Niels praat thuis naar aanleiding van het schooljubileum over vroeger. Grappig dat zo’n meester met z’n hutkoffer daartoe aanleiding geeft. Anders zou Niels niets gevraagd hebben, en zouden zijn ouders ook niets verteld hebben. Dat is wat mij betreft uit het leven gegrepen: pas op latere leeftijd realiseer je je dat je alle kansen om informatie van je (groot)ouders te krijgen, voorbij hebt laten gaan. Een schoolopdracht – interview je ouders en opa en oma over de oorlog, de hippietijd, de watersnood – kan zorgen dat de verhalenbron tijdig wordt aangeboord.

Niels komt erachter dat zijn overgrootvader vanuit Zeeland naar Amerika emigreerde, en dat diens zoon in 1950 terugkeerde. Helaas is zijn opa dement. Niels gaat nog wel naar hem toe met een oud fotoboek. Maar opa verkeert in andere sferen. Eén helder moment heeft hij: ‘Dat is het huis van tante Roosje’- pagina 47.  Achter haar naam ontvouwt zich het hele verhaal van Cornelis en Rinus, twee Zeeuwse boerenknapen in 1913. Cornelis is wees, en is bij een kinderloos boerengezin ondergebracht. De tijden zijn slecht. De boer emigreert en Cornelis mag mee. Hij correspondeert met zijn vriend Rinus. Die brieven blijven bewaard en worden natuurlijk ontdekt door de kinderen van nu. Ze onthullen het geheim over de herkomst van Cornelis, en daarmee ook van Niels.

Ik dacht niet dat er rond 1913 veel Zeeuwen naar Amerika vertrokken. De grote emigratiegolf was in de 19e eeuw. De landverhuizing van Cornelis moest vanwege het schooljubileum in 1913 worden gesitueerd. Dat wringt misschien een beetje, maar niet al te veel. Geheimen rond Borssele is gewoon een lekker leesboek voor eindbasisschoolleerlingen. Met een aanwezige bijbel. Met brave kinderen die het vertellen als ze tegen het uitdrukkelijke verbod van vader de vliering opgaan. Nee, van cyberpesten hebben ze in dit Borssele nog nooit gehoord.

Marian Schalk-Meijering: Geheimen rond Borssele – jubileumuitgave ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Ds. G.H. Kerstenschool in Borssele, illustraties Rino Visser, hardcover, 164 pagina’s, 13,95 euro.

Bestel: Geheimen rond Borssele

Dit bericht is geplaatst in Jeugdboeken met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *