Aslander – Het laatste gezicht

Er is kennelijk heel wat over de cover van de nieuwe Aslander gediscussieerd. Wit of zwart? De uitgever heeft een ingenieuze oplossing bedacht. De losse omslag van het boek is dubbelzijdig bedrukt – de ene kant met de witte coverfoto, de andere met de zwarte. U kunt dus uw eigen keuze maken, gewoon een kwestie van vouwen.

Rien van den Berg (Utrecht 1970, foto) is journalist bij het Nederlands Dagblad. Hij beperkt zich niet tot het krantenwerk. ‘Dat is andere taal’, een televisieprogramma over streektalen en dialecten dat afgelopen najaar werd uitgezonden, kwam uit zijn koker. En hij is initiator van het project Psalmen-voor-nu. Voor de Christelijke Boekenweek in maart 2012 schreef hij het geschenk, een verhaal over de Leidse dominee-detective Almert Aslander. Dat speelt op Ameland, waar de dominee met zijn companen – psychiater Egge Johannes, de Slavisch-Nederlandse Mila en de scherpzinnige bitch Thera van Remundt – in een moordzaak wordt betrokken. De ervaren politieman Van Rappard ziet hen als een team, dat in staat is verrassend licht op een vastgelopen zaak te werpen.

In de overwegend positieve recensies van het geschenkboekje werd het meteen gezegd: die Almert Aslander heeft meer in zijn mars. Auteur Rien van den Berg nam die raad ter harte en heeft de dominee in een tweede avontuur verzeild doen raken. Deze keer niet op een Waddeneiland, maar in Zeeland. In Goes is een seriemoordenaar actief. Twee vrouwen heeft hij al met zijn blote handen gewurgd. Een derde (Indra) kon ternauwernood worden gered en zit hevig getraumatiseerd in de kliniek van psychiater Egge Johannes in Kloetinge. Egge krijgt geen zinnig woord uit haar, en voorziet dat de moordenaar een nieuw slachtoffer zal maken. Om dat te voorkomen nodigt hij zijn vrienden uit, met wie hij in de moordzaak op Ameland een doorslaggevende rol speelde.

Zo kan ik Aslander, Het laatste gezicht als een Zeeuwse roman beschouwen. Goes is een passend decor. Aslander en Mila moeten wel even wennen (pag. 15): ,,Ineens snapte Aslander wat ze bedoelde. Je zag van een afstand de kruisbasiliek boven de lijstgevels en de donkere pannendaken van de stad oprijzen, hoog en licht en bijna doorzichtig, alsof ze gewichtloos boven de stad zweefde in de herfstzon. Dat was het hart van de stad, daar was geen twijfel over mogelijk. De huizen rond de getijdenhaven lagen, ook na eeuwen rust nog, te wachten op het volgende schip dat bedrijvigheid zou brengen. En welvaart. De brede, zelfbewuste gevels vertelden stuk voor stuk dat hier het geld verdiend werd. In de straten achter de haven werden de huizen al minder groot, minder eerbiedwaardig. Maar juist op het moment dat je de eerste negentiende eeuwse stadsuitbreiding zou verwachten, werden de huizen weer ouder, groter. Alsof de stad twee steden was, één stad met een dubbel hart.”

Behalve Goes is ook de Zak tot de wereld van de hoofdpersonen gemaakt. Aslander en Mila logeren in Driewegen, in theetuin Knooppunt 80. Ze lopen er ’s ochtends hard – bestaat het woord joggen nog? – over de polderweggetjes. Pagina 96: ,,De zon brak door de ochtendmist. De velden werden zichtbaar, de eerste huizen van Driewegen ook. Het licht viel fel op het merkwaardig kleine spitsje van de hoge kerk. Het landschap was Zeeland zoals je dat ziet op de schilderijen van Adri Geelhoed: op een heel gewone manier magisch. Spectaculair, maar dan gewoon met gras en klei.” Ik vind dat de schrijver hier best een risico neemt. Is Geelhoed bekend buiten Zeeland? Eerder op dit blog heb ik een boek van hem gesignaleerd. Voor wie benieuwd is: bij dat item is werk van hem geplaatst.

Ik vind het leuk om te zien dat voor Van den Berg – zelf journalist – de gewestelijke media bij de leefomgeving horen. Met een onbetwiste hoofdrol voor de PZC. Pagina 100: ,,’Hebben jullie al een krant gezien?’ vroeg de psychiater. ‘De Provinciale Zeeuwse Courant opende vandaag met de kop: WIE VERDWIJNT ER VANDAAG? Ze besteden vier pagina’s aan de moorden. Vier! Tamelijk ranzig! Grote verhalen over de eerdere moorden… Omroep Zeeland heeft het inmiddels overgenomen, die zendt in elk nieuwsbulletin een zenuwenstuk over de kwestie uit…’ ‘Egge, wacht even. Hoe kunnen ze een kop plaatsen over wie er vandaag verdwijnt? Zij weten toch niet beter dan dat de verdachte is opgepakt en vastzit?’ ‘Ze hebben argwaan gekregen, Aslander, dezelfde argwaan die ik had. En ze hebben een paar deskundigen gevonden die hun vraagtekens bij deze arrestatie wel in de krant wilden ventileren. (…) Vier pagina’s riooljournalistiek, de hele stad is bloednerveus. Als je op straat loopt, voel je de spanning. Iedereen heeft het erover.’ ‘Ik weet niet of je het riooljournalistiek moet noemen, Egge’, zei Aslander. ‘Ik denk dat je gelijk hebt, en dat de politie welbewust de verkeerde verdachte voorlopig vast heeft laten zetten om zo de rust te bewaren in de gemeenschap. Het alternatief voor de politie zou zijn mensen, vrouwen, te waarschuwen dat ze vandaag niet alleen over straat moeten gaan. Precies dat doet de Provinciale Zeeuwse Courant nu. Je kunt dus ook zeggen dat de krant zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt’.”

Ja, hup PZC!

De tweede Aslander is niet een echte actiethriller geworden. Er wordt veel gedacht en gewacht. Onderhoudend, best spannend ook. Maar ik vraag me af waarom Mila en Aslander een Audi S5 Coupé tot hun beschikking krijgen. ‘Achtcilinder. Van nul tot honderd in nog geen vijfenhalve seconde. Vroem’. Het is Mila die dat zegt. Ze zegt vroem, maar doet geen vroem. Dat vind ik wel een beetje jammer.

Van den Berg laat Mila ook nog even het Zeeuws Archief induiken, waar ze de moord op dominee Nicolaas van de Velde in 1687 onderzoekt. Een mooi zijlijntje, waar – zo liet de schrijver me telefonisch weten – te zijner tijd nog best eens een uitgebreider verhaal in zit. Non-fictie in dat geval, want de dominee is destijds echt doodgeschoten in Driewegen.

Rien van den Berg: Aslander, Het laatste gezicht – Uitgeverij Plateau, 223 pagina’s, met dubbezijdige omslag, tot 3 januari 14,95 euro, daarna 17,95 euro.

Dit bericht is geplaatst in Proza met de tags . Bookmark de permalink.

3 reacties op Aslander – Het laatste gezicht

  1. Wij zijn de bewoners van de Smitsweg 28 in Driewegen = theetuin en B&B Knooppunt 80, zoals beschreven in het boek Aslander, Het laatste gezicht. Natuurlijk te gek dat deze in het boek beschreven zijn. Is het mogelijk in contact te treden met de schrijver? Wij horen graag van u.

    Met vriendelijke groet,

    Ria & Walter Nijsse.

  2. Jan van Damme schreef:

    Beste Ria en Walter,

    Wat leuk dat jullie onderneming in het boek figureert.
    Ik heb geen contactgegevens van de auteur. Hij heeft wel een website, dus dat is misschien een mogelijkheid. Via Uitgeverij Plateau (tel: 0342-411731) kan er zeker ook contact worden gemaakt.
    Mocht er een ontmoeting in jullie theetuin uit voortvloeien, wil je dan een bericht en foto sturen, zodat ik jullie ervaring op dit weblog kan plaatsen?

    Vriendelijke groet,

    Jan van Damme

  3. Kim schreef:

    Waarom wordt het boek Het laatste gezicht genoemd?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *