Zeeuwse schrijvers (182): Pieter Boddaert

Mario Molegraaf schrijft wekelijks een kort portret van een Zeeuwse schrijver (of uitgever). Zeeuws qua persoon en/of qua inhoud. Deze keer aflevering 182: Pieter Boddaert.

Kijk mee naar Kattendijke, mét uitleg waarom de Monnikendijk daar Monnikendijk heet. Naar ‘het aanzienlyke Dorp Kloetinge’, slechts ‘een groot kwartier Uurs’ van Goes gelegen, de kerk heeft er een hoge toren ‘die sierlyk naar de konst gebouwd is’.

Luchtfoto’s met de pen
Pieter Boddaert

door Mario Molegraaf

Zo worden ze niet meer gemaakt. In de achttiende eeuw bracht de Amsterdamse
uitgever Isaak Tirion een reeks boeken op de markt met een titel waarvan de ambitie
afstraalt. ‘Tegenwoordige Staat der Vereenigde Nederlanden’ heette de serie, voor
minder deed men het niet. Ongeveer elke straathoek van het vaderland bestudeerd,
óók elke straathoek van Zeeland. In deel 19 uit 1751, ‘Behelzende eene Beschryving
van Zeeland. Met eene Kaart, Plans van Steden en kunstige Printverbeeldingen
versierd’, en in deel 20 uit 1753. De voornaamste auteur van de Zeeuwse delen was
de Middelburgse dichter en magistraat Pieter Boddaert (1694-1760), door de uitgever
geprezen om zijn ‘nette Pen’ en ‘zyne Kundigheid in ’s Lands Zaaken en
Geschiedenissen’.

Pieter Boddaert lijkt in zijn vrome gedichten verdacht veel op een verwarde  persoon. In een deftig naslagwerk uit de negentiende eeuw oppert men: ‘de  regtzinnigheid schijnt ’s mans genie’ te hebben uitgedoofd en ‘walgelijke mystikerij’
heeft zijn vroegere originaliteit verdrongen. Gedichten die getuigen van een griezelig  religieus klimaat in Middelburg. In de vele hoofdstukken van ‘Tegenwoordige Staat
van Zeeland’ is gelukkig niet déze Boddaert aan het woord.

Het is even wennen, maar al snel blijken dit boeken die je niet makkelijk kunt  wegleggen. Een oud en vertrouwd, en tegelijk een vreemd en ander Zeeland. Na  ruim tweehonderdvijftig jaar herkennen we Kapelle nog: ‘leggende zeer vermaakelyk in zijne menigvuldige Boomgaarden, Hoven en Plantagien’ en voorzien van ‘eene
groote en lugtige Kerk’. Kijk mee naar Kattendijke, mét uitleg waarom de Monnikendijk daar Monnikendijk heet. Naar ‘het aanzienlyke Dorp Kloetinge’, slechts ‘een groot kwartier Uurs’ van Goes gelegen, de kerk heeft er een hoge toren ‘die sierlyk naar de konst gebouwd is’. Naar de zorgwekkende zeewering bij Westkapelle, met de bijbehorende rekening voor het onderhoud: er waren jaren dat daarvoor ‘twee Tonnen Gouds’ nodig waren.

Natuurlijk gaat de meeste aandacht uit naar de Zeeuwse steden, er zijn
uitgebreide hoofdstukken over Middelburg, Zierikzee, Goes, Tholen, Vlissingen en
Veere. Maar geen duin, geen dorp, geen dijk wordt vergeten. Pieter Boddaert en zijn
collega’s verrassen ons met een soort luchtfotografie, bedreven met een nette pen.

Dit bericht is geplaatst in Biografie met de tags , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.