De Tien van Renesse

‘De Tien’ komen dichtbij

Journalist en schrijfster Ellen De Vriend (54) uit Vlissingen deed anderhalf jaar onderzoek naar ‘De Tien van Renesse’. Haar boek werd onlangs in Zierikzee gepresenteerd.

door Ton van den Nouweland

Over de Tien van Renesse, de in 1944 door de Duitse bezetter opgehangen verzetsmensen, is al veel bekend. Voor het eerst is dat allemaal in een boek verzameld.

,,Ik zag de documentaire in de bioscoop en las erover in de PZC”, vertelt De Vriend op een (overdekt) terras in Renesse. ,,Ik heb er nooit voor geleerd, maar ben erg geïnteresseerd in geschiedenis. Ik begon informatie te verzamelen en ben niet meer gestopt met zoeken. Gewone Zeeuwse mannen, een metselaar, een schilder. Opgehangen! Dat is toch niet te bevatten.”

Ellen De Vriend publiceerde de laatste jaren vooral thrillers. Met ‘De Tien van Renesse’ begeeft ze zich op het documentaire pad. Door Leen Jonker, één van de tien veroordeelden, als hoofdpersoon te nemen brengt ze het verhaal dichtbij de lezer. ,,Ik heb zijn familieverhaal uitgezocht. Hoe hij verloofd en getrouwd was en zelf zijn huis bouwde. Hij had drie kinderen thuis toen hij werd veroordeeld en zijn vrouw was acht maanden zwanger van de vierde.”

De Vriend sprak met nabestaanden overal in het land. Zodoende stuitte de schrijfster ook op nieuwe bronnen. ,,Bij Leen thuis werd niet over zijn verzetsdaden gesproken. Zijn vrouw Tannetje wist dat hij bij het verzet zat, verder niets. Maar zoon Mario had een boekwerkje gemaakt over zijn vader. De Duitsers dwongen de mannen uit de familie naar de Slotlaan in Renesse te gaan om de gehangenen te aanschouwen. Altijd werd gedacht dat daar twee broers van Leen bij waren, maar dat waren er drie. Eén ervan zat ook in het verzet. Teruggekomen uit Renesse heeft hij dozen vol informatie  in de cokesketel gegooid.”

Het verhaal van de Tien in het kort: op 7 december 1944 werd geprobeerd zeventien mensen met een mosselkotter van Zierikzee naar het reeds bevrijde Noord-Beveland te brengen. Ze kregen geen contact met de boot en toen ze besloten in groepjes terug te keren, stuitten ze op een Duitse patrouille. Een aantal wist te ontkomen. Cees Lazonder, gemeentesecretaris van Renesse, raakte bij het treffen zwaar gewond.

Tien opgepakten werden veroordeeld tot de strop. Na twee dagen zonder eten en drinken in een bunker in Burgh-Haamstede werden negen mannen op zondag 10 december opgehangen bij de ingang van slot Moermond in Renesse. De gewonde Lazonder moest vanaf een brancard toekijken. Toen hij later overleed, werd zijn lichaam bij de anderen gehangen.

Ellen De Vriend: ,,Ik heb ontdekt dat in de nacht van de arrestatie de bewoners van een dijkwachtershuisje bij Zierikzee zijn opgepakt. De man en de vrouw werden ervan verdacht dat ze betrokken waren bij de vlucht naar Noord-Beveland. Ze hebben een week in een bunker vastgezeten en zijn toen vrijgelaten.”

De theorie dat de groep is verraden, snijdt volgens de schrijfster geen hout: ,,Met die mosselkotter waarmee de Engelsen aankwamen, was van alles mis. Die had bijvoorbeeld geen kompas.  Wat me heeft verbaasd is dat de militairen op de mosselkotter zijn omgekeerd. Ze waren goed bewapend. Waarom zijn ze de Schouwse groep niet te hulp geschoten?”

Ellen De Vriend: De Tien van Renesse – Karakter Uitgevers, 288 pagina’s met 8 pagina’s foto’s, 19,99 euro.

Dit bericht is geplaatst in Tweede Wereldoorlog met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *