Zeeuwse schrijvers (174): Lucebert

Mario Molegraaf schrijft wekelijks een kort portret van een Zeeuwse schrijver (of uitgever). Zeeuws qua persoon en/of qua inhoud. Deze keer aflevering 174: Lucebert.

 Lucebert zal voortaan vooral  herinnerd worden vanwege teksten als: ‘Eens wanneer alle Germaansche stammen
verenigd zijn zal de Jood geen gelegenheid meer hebben bloed tegen gelijk bloed op te zetten.’

Ontboezemingen in Ouwerkerk
Lucebert

door Mario Molegraaf

Wim Hazeu, schrijver van de geruchtmakende biografie over Lucebert (‘Lucebert.
Biografie’ – 930 pag./39,99 euro – De Bezige Bij), acteerde grote verbazing over de
onverholen nazisympathieën van de beroemde dichter. Geloof me, hij wist wel beter,
in ieder geval sinds 12 september 1986. Dat was een grote dag voor de Zeeuwse
literatuur. De minister van Verkeer & Waterstaat, Neelie Smit-Kroes, had een
gezelschap schrijvers en hun aanhang uitgenodigd voor een bezoek aan de pas
voltooide Oosterscheldekering. Na afloop was er een diner in een restaurant op de
Ring in Ouwerkerk. Wim Hazeu deelde de tafel met Hans Warren en mij. Een van de
onderwerpen van gesprek was het oorlogsverleden van Lucebert waarover allerlei
geruchten gingen. Geen mens die naar aanleiding daarvan de juiste vragen wilde
stellen, geen mens die op zoek ging naar bewijs, de doofpot moest dicht blijven.

Toevallig kreeg Hazeu, nog net op tijd, de onthullende correspondentie
toegespeeld. En nu kan niemand er meer onderuit. Lucebert zal voortaan vooral
herinnerd worden vanwege teksten als: ‘Eens wanneer alle Germaansche stammen
verenigd zijn zal de Jood geen gelegenheid meer hebben bloed tegen gelijk bloed op
te zetten.’ Een onverholen antisemiet, die vervolgens een leven lang probeerde met
luidruchtige nepgedichten de waarheid te verbergen. De biografie opent met de
ontknoping, en is daarna onvermijdelijk saai, ontaardt soms zelfs in bladvulling.

De antisemieten laten weer van zich horen. Zelfs in de Tweede Kamer waar
(ik citeer letterlijk de Handelingen) op 28 september 2017 het lid Öztürk (van
DENK) verkondigde: ‘Aan de andere kant proberen we hier de lange arm van Israël
en de joden eruit te hangen in de Kamer…’ De voorzitter reageerde met een ‘Wat
zegt u?’, maar verder slikte iedereen het. Zoals iedereen Lucebert slikte en hem zelfs
de P.C. Hooftprijs en de Prijs der Nederlandse Letteren toespeelde. Waarom worden
die prijzen niet alsnog ingetrokken? Over antisemieten van toen en nu moet duidelijk
zijn: jullie horen er niet bij. De sympathieke Wim Hazeu, zoals ik me hem herinner
van die avond in Ouwerkerk, zou me onmiddellijk hebben gesteund.

Donderdag 3 mei: PZC-Drvkkery lezing door Wim Hazeu, 19.00 uur in boekhandel De Drvkkery Middelburg.

Dit bericht is geplaatst in Biografie met de tags , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *