Tijdschrift Zeeland, voorjaar 2018

Dat is het aardige, als je zomaar blanco in een tijdschrift begint. Als u mij had gezegd: je moet een verhaal over het spreekgestoelte van de Illustre School in Middelburg lezen, dan had ik daar weinig zin in gehad. Nu had ik het tijdschrift ‘Zeeland’ in handen, zomaar ter ontspanning, en ik was zo weg in het artikel.

Wat maakt zo’n meubel niet allemaal mee. Huib J. Zuidervaart ontdekte het gestoelte in een katholieke kerk in Delft. ‘Orateurstoel’, dat is eigenlijk een mooiere term. Dat het meubelstuk – althans het belangrijkste gedeelte – er nog is, hebben we te danken aan de Delftse hoogleraar decoratieve kunst en ornamentleer Karel Sluyterman (1863-1931). Hij was een verwoed verzamelaar van ‘kunstobjecten’ en nam ook het spreekgestoelte uit Middelburg mee. Zuidervaart ging de hele gang van zaken na en vertelt en passant ook nog het verhaal over de mislukking van de Illustre School in Middelburg. Andere heren, andere wetten – zo ging het.

Wouter Troost schrijft over de installatie van Willem III tot Eerste Edele van Zeeland, september 1668. Holland, en dan speciaal Johan de Witt, deden er alles aan om de Oranjetelg tandeloos te houden. Ik kende het begrip niet, maar Willem was een tijd lang ‘Kind van Staat’. De Zeeuwen haalden een afleidingsmanoeuvre uit om Willem in het zadel te helpen. Er waren tegenstanders in het land, die wilden dat de vleugels ‘van dezen jongen Grijpvogel kort gehouden worden opdat hij de vrijheid niet overschaduwen mag’. Het liep anders. Troost concludeert: ,,De aanstelling van Willem III tot Eerste Edele, die op veel steun in Zeeland kon rekenen, werd de opmaat voor zijn benoeming tot stadhouder in 1672.”

Jan Zwemer bekijkt de ‘gemengde berigten’ in de Zierikzeesche Nieuwsbode in het derde kwart van de 19e eeuw. Werd er tegen die tijd minder uit berekening en meer uit ‘romantische liefde’ getrouwd? Waarschijnlijk. Maar toch gold ook in 1873 nog voor de dienstmeid: ‘Want al pronkt zij nog zoo veel / De schrepel wordt toch een haar deel’. Waarbij we moeten weten dat de schrepel een korte schoffel is.

In de rubriek ’t Is vol van schatten hier – over de collecties van het Zeeuws Genootschap – vertelt Freddy van Nieulande over paalwormen en doorboord hout. Mark Bosselaers schrijft over in 2011 en 2012 opgeviste potvistanden in de Westerschelde voor Terneuzen.

Dit bericht is geplaatst in Tijdschriften met de tags , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *