Nachtvlinders in Zeeland

Nachtvlinders gebundeld in kleurrijke atlas

Je ziet ze niet snel: nachtvlinders. Toch fladderen er 640 soorten in Zeeland rond. Ze zijn gebundeld in een nieuwe ‘Fauna Zeelandica’.

door Jeffrey Kutterink

Ooit de metaalvlinder, het klein avondrood of de dennenpijlstaart gezien? Nee? Dat is ook niet zo vreemd, want ze vliegen vooral ’s nachts. Er fladderen nogal wat macro-nachtvlinders in Zeeland rond: 640 soorten. Allemaal zijn ze op de kiek gezet en met tekst en uitleg in een kleurrijke vlinderatlas gebundeld.

Het is het achtste deel in de inmiddels indrukwekkende reeks van boeken over in Zeeland levende dieren: ‘Fauna Zeelandica’. Eén van de samenstellers van het 221-pagina’s dikke ‘Nachtvlinders in Zeeland’ is Anton Baaijens, bekend van de Vlinder- en Libellenwerkgroep Zeeland.

Om maar gelijk in het diepe te springen: er zijn veel meer soorten nachtvlinders in Zeeland dan de 640 die in het boek staan. Het gaat hier om macro-nachtvlinders, niet te verwarren met de micro-nachtvlinders of de dagvlinders. Nee, het verschil tussen macro en micro zit hem niet in de grootte. ,,De indeling is historisch zo ontstaan”, legt Baaiijens uit. ,,Uiteindelijk zijn de soorten in families ingedeeld.”

Om het verwarrend te maken: veel nachtvlinders zijn ook nog eens overdag actief. ,,Een aantal lijkt wel te evolueren.”

Anton Baaijens – foto Lex de Meester

De vlinderatlas is een huzarenstukje, zegt de vlinderkenner. ,,Een dergelijk uitgebreid provinciaal onderzoek is nog nergens gedaan in Nederland.” Er is dan ook een berg werk verzet. Enkele honderden vrijwilligers hebben van 2007 tot en met 2012 onderzoek gedaan. ,,Van West-Zeeuws-Vlaanderen tot aan Tholen.”

Er zijn 25 lichtvallen gebruikt. ,,Die trekken met behulp van ultraviolet licht de nachtvlinders aan. Je kunt de vallen ’s avonds aanzetten en je hoeft er niet bij te zijn. ’s Ochtends zit zo’n bak vol, blijven de vlinders gewoon zitten en kun je ze tellen.”

De vlinderatlas is gebaseerd op 174.000 waarnemingen, waarbij maar liefst 820.000 vlinders zijn geteld. ,,Insecten – ja, vlinders zijn insecten – spelen een belangrijke rol in het ecosysteem”, legt Baaijens het belang van het onderzoek uit. ,,Vogels eten de rupsen. Zonder rupsen zou je veel minder of zelfs geen vogels hebben. Ook zijn insecten belangrijk voor bestuiving.”

Tijdens het onderzoek zijn 30 nieuwe soorten vastgesteld. ,,Zoals de Prikkebeen. Vlindersoorten die erbij komen, leggen makkelijker langere afstanden af. De soorten die plaatsgebonden zijn hebben het moeilijk.”

Op basis van Engels onderzoek durft hij de stelling aan dat ook in Nederland tweederde van de nachtvlindersoorten achteruit gaat. ,,Dat kan stoppen als het landschap weer gevarieerder zou worden ingericht.”

De Kop van Schouwen telt de meeste nachtvlindersoorten, zegt Baaijens. ,,Sterker: dat gebied heeft zelfs het hoogste rodelijst-gehalte van Nederland.”

Op welke nachtvlinder is hij zelf verliefd? ,,De Roomvlek; donkere vleugels met lichte vlekken, het lichaam en de beharing zijn rood en de ondervleugels okergeel. Echt een beauty!”

Anton Baaijens (samenstelling): Nachtvlinders in Zeeland, deel VIII in de Fauna Zeelandica – Stichting Het Zeeuwse Landschap / Vlinder- en Libellenwerkgroep Zeeland, hard cover, 248 pagina’s, 23,50 euro (18,60 euro voor donateurs van het Zeeuwse Landschap).

PZC 15 december 2017

Dit bericht is geplaatst in Natuur met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *