A muse a day

Kunstproject vrouwelijk naakt

365 blote muzen van deze tijd

In 2015 fotografeerde kunstenaar Rem van den Bosch elke dag een ontklede vrouw. Het eindresultaat van ‘A Muse A Day’ is nu klaar: een lijvig boek met foto’s van 365 vrouwen die zich blootgeven. Letterlijk, maar vooral ook figuurlijk.

door Rolf Bosboom

Eigenlijk was het waanzin. Een jaar lang kreeg Rem van den Bosch uit Ellewoutsdijk elke ochtend een appje van zijn partner Anaela met daarin slechts een adres, ergens in Nederland of België. Daar moest hij zich melden om een hem onbekende vrouw te fotograferen. Naakt.
‘A Muse A Day’, zoals het project was gedoopt, werd een uitputtende onderneming. Van den Bosch sloeg geen dag over, ondanks de almaar oplopende kosten en zijn oude Renault Espace, die hem keer op keer in de steek liet. Ook toen hij ziek was, reed hij naar een nieuwe muze, met een emmer naast zich in de auto. Zelfs met Kerstmis, op de verjaardag van zijn zoon en rond het overlijden van zijn grootmoeder liet hij niet verstek gaan.
Hij móest het doen. Omdat het nog nooit eerder was gedaan én omdat hij een duidelijke doel voor ogen had. ,,Ik wilde een niet-alledaags boek maken dat gaat over naaktheid anno nu, de muzen van deze tijd.” En dan bedoelt hij nadrukkelijk niet de naaktheid van de alom getoonde ‘jonge, strakke, gefotoshopte modellen’. ,,Ik wilde echte vrouwen in het boek, echte beelden, echte gevoelens en echte verhalen.”
Hij wijst op het omslag van het lijvige boekwerk. Een vrouw met weelderig okselhaar kijkt zelfverzekerd in de lens. ,,In de jaren 60 was okselhaar heel normaal. Nu wordt er heel bijzonder op gereageerd, alsof het niet meer zou kunnen. Ik vind het juist mooi staan.”
De deelnemende muzen – in totaal zo’n 2000 vrouwen meldden zich aan – blijven anoniem in het boek. Alleen de dag en de plaats waar Van den Bosch hen trof, wordt vermeld. Voor bijna alle vrouwen was de ontmoeting met de kunstenaar veel meer dan een fotoshoot. Ze vertelden hem hun verhalen, soms hun geheimen en trauma’s. Het samenzijn kreeg niet zelden ook een therapeutisch karakter.
,,Op een of andere manier delen mensen snel heel persoonlijke dingen met mij”, zegt Van den Bosch. ,,Daar kan ik vaak ook iets mee bij het fotograferen, maar gaandeweg werd het te veel. Ik nam de persoonlijke ellende die ik hoorde, soms over de ergste dingen die een mens kan overkomen, ook mee naar huis. Daarom hebben we toen een bericht geplaatst om duidelijk aan te geven dat het een kunstproject is, waarbij het therapeutische aspect op de achtergrond staat.”
Kort na 2015 stortte hij in. ,,Ik kon echt niets meer. Ik heb twee weken lang op de bank gelegen en alleen maar geslapen.” Daarna pikte hij de draad op en begon aan de volgende marathon: het ontwikkelen van de vele duizenden (analoge) foto’s die hij had gemaakt en daarna de selectie voor het boek. Per muze staat er één foto in. Een soms bijna onmogelijke keuze, die Van den Bosch met een team van experts (met onder anderen Leon Riekwell en Wim van Sinderen) maakte.
Het resultaat is opmerkelijk afwisselend, in stijl en vormgeving. Elk beeld staat op zich. ,,Het is geen braaf plaatjesboek. We hebben gekozen voor beelden die verhalen vertellen, waar een bepaalde emotie in zit. You love it or you hate it. Mensen zullen ermee weglopen of het helemaal niets vinden. Of niet begrijpen. Het is in elk geval een boek dat wat met je doet.”
Naakt blijkt geen doel, maar een middel. ,,Op het moment dat je je kleren uitdoet, neem je letterlijk je schillen af. Maar vervolgens moet je ook figuurlijk je schillen afnemen. Dan gaat het niet meer over naakt zijn, maar over jezelf blootgeven. Met ieder beeld dat je maakt ontstaat er een nieuwe toekomst. Een nieuwe geboorte. Het is een blank canvas voor jezelf om een nieuwe weg te kiezen. Sommige muzen hebben dat ook echt gedaan.”
Het project heeft hem als kunstenaar geleerd dat hij dit de rest van zijn leven wil blijven doen, zegt Van den Bosch. ,,Het is heel bijzonder om met mensen samen te werken, om je met hen te verbinden en daaruit beeld te laten ontstaan. Ik weet nu dat ik altijd mijn hart wil volgen en zal blijven doen waarvan ik voel dat ik het moet doen.”
Het heeft hem doen besluiten bijkomende ambities, zoals een grote tentoonstelling rond ‘A Muse A Day’, niet meer wanhopig na te jagen. Als het gebeurt, dan gebeurt het ,,De wereld van kunst en cultuur is zo onzeker. Niemand weet waar het heengaat. Het enige wat je kunt doen, is werk blijven maken en dicht bij jezelf blijven. Dan komen de dingen meestal vanzelf op je pad.”

Rem van den Bosch: A muse a day – Uitgeverij Lecturis, 49,- euro in de boekwinkel. Er is ook een duurdere versie (97,- euro), te bestellen via info@amuseaday.com.

Dit bericht is geplaatst in Fotoboeken met de tags . Bookmark de permalink.

Één reactie op A muse a day

  1. Dick Broers schreef:

    Dag Jan,
    Mooie recensie, hoor! Boek is ook verkrijgbaar bij de onvolprezen Margreet de Haan en haar team: Boekhandel ’t Spui. Tevens is in de voormalige bibliotheek een tentoonstelling geïnstalleerd met foto’s van de muses.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.