Een lamp voor mijn voet

lamp2Na alle commotie over de katholieke kerk en – recent – sportclubs is het wel duidelijk dat een combinatie van ‘gesloten’ en ‘machtsverhoudingen’ makkelijk tot seksueel misbruik kan leiden. Dat zal in de gesloten bevindelijk gereformeerde zuil van Nederland niet anders zijn. De Middelburgse kunstenares Liesbeth Labeur schreef ‘Een lamp voor mijn voet’, een boek over het gereformeerde meisje Neeltje, dat door haar vader wordt misbruikt.

Liesbeth Labeur komt uit een gereformeerd gezin. Ze kent de 150 psalmen en enige gezangen. Dat blijkt in haar nieuwe boek. Alleen de titel al, ‘Een lamp voor mijn voet’, is ontleend aan Psalm 119: ‘Uw woord is mij een lamp voor mijnen voet, mijn pad ten licht, om ’t donker op te klaren’. Van die tale Kanaäns is haar boek doordesemd.

Op pagina 63: ,,De catechisatieles leek nu al uren te duren. Eigenlijk was de dominee nu een beetje aan het preken, zoals zondags. ‘Zijt met de ootmoedigheid bekleed, jongelui. Want God wederstaat de hovaardigen. Maar de nederigen geeft hij genade. Ootmoed is die deugd, dat men kleine gedachten van zichzelf heeft en een diep besef van eigen onwaardigheid. Het leert ons, laag voor de hoge God, diep voor de HEERE te bukken, om in afhankelijkheid, het van Zijn genade alleen te verwachten’.”

Het is een aangrijpend verhaal, met Neeltje in de hoofdrol. Ze ontworstelt zich aan het benauwende milieu. De schrijfster illustreerde haar boek rijkelijk met inkttekeningen. Ze noemt haar illustraties ‘een onderzoek naar de kleur zwart’: ,,Dit boek gaat ook over het zwart van kunstschilder Kazimir Malevitsj.” Twee zwarte bladzijden vormen het slot van het verhaal.

*****************

PZC van zaterdag 1 juli 2017

Neeltje wilde orgel spelen

Roman over incest in reformatorische kring

Liesbeth Labeur uit Middelburg schreef en tekende een roman over Neeltje, een gereformeerd meisje dat door haar vader wordt misbruikt.

Jan van Damme

Seksueel misbruik binnen de bevindelijk gereformeerde zuil in Nederland? In haar nieuwe boek ‘Een lamp voor mijn voet’, dat gisteren werd gepresenteerd, geeft kunstenares Liesbeth Labeur in woorden en illustraties een beeld van ‘het verdriet’ in reformatorische kring.

Neeltje is de hoofdpersoon in het boek. Haar leven wordt verteld van geboorte tot volwassen leeftijd, als ze zich heeft losgemaakt uit de calvinistische wereld. Pagina 73: ,,Moes speelde beneden orgel, Neeltje hoorde het in de badkamer. Het was zaterdagavond en ze stond onder de douche haar lange haren te wassen. Achter het douchegordijn ging de deur open. Ze schrok, het was vader. Hij schoof het gordijn wat opzij en legde zijn hand op haar mond. Neeltje voelde de kou vanachter het gordijn op zich afkomen en kreeg kippenvel. Zachtjes fluisterde vader: ‘Ik kom even kijken hoe groot je borstjes nu zijn’. Met zijn grote ijzeren handen trok hij haar, aan haar borstjes, naar zich toe. Hij kneep erin en bekeek ze van dichtbij. Neeltje verstijfde van schrik.”

Deze scène sluit aan bij een eerdere, waarin Neeltje haar vader vraagt of ze orgel mag spelen in de kerk. Hij antwoordt vanachter zijn krant (pagina 69): ,,Als je borsten even groot zijn als die van je moeder mag je van mij in de kerk orgel spelen.”

ldm30/06/2017 - Middelburg / Drukkerij - Liesbeth Labeur / inrichten tentoonstelling

************

Voor de presentatie van haar boeken in de Drvkkery in Middelburg richtte Liesbeth Labeur een wand in met illustraties en teksten. De hamer – vindt ze zelf – is een mooie verwijzing naar Luther die in 1517 zijn stellingen op de deur van de Slotkapel in Wittenberg geslagen zou hebben. foto Lex de Meester

*****************************

Liesbeth Labeur (1975) groeide op in een reformatorisch gezin. Na het Calvijn College in Goes ging ze naar de Academie voor Kunst en Vormgeving in Breda. In het Calvijnjaar 2009 kreeg ze landelijke bekendheid met haar glossy ‘Calvijn’. Als kunstenares geeft ze nieuwe beelden – illustraties – aan de vooral op ‘het woord’ gerichte reformatorische zuil. Dat deed ze bijvoorbeeld in haar graphic novel ‘Op weg naar Zoar’, die gisteren in een heruitgave verscheen onder de titel ‘Op weg en reis’. Ook haar nieuwe boek ‘Een lamp voor mijn voet’ is ruim voorzien van inkttekeningen.

Liesbeth Labeur zegt over haar hoofdpersoon: ,,We zouden Neeltje tekort doen, als ze één op één op mijn eigen leven gelegd zou worden. Wat misbruik betreft hoeven mensen zich over mij geen zorgen te maken. Maar ik blijf in het verhaal wel dicht bij mezelf. De herdenking van Luther dit jaar inspireerde me tot dit boek. Eigenlijk is het een droevig verhaal met incest, dood, en heb ik medelijden met Neeltje zoals ik haar geschapen heb. Misbruik is een niet erkend probleem in reformatorische kring. Het is goed dat we er met elkaar over praten. Ik hoop dat de meisjes in de calvinistische zuil via Neeltje erkenning krijgen. Het is niet mijn bedoeling om de reformatorische wereld in een kwaad daglicht te zetten maar hoop wel dat het gesloten karakter opener wordt.”

Liesbeth Labeur: Een lamp voor mijn voet – Uitgeverij Cossee/Mozaïek, 184 pagina’s, 19,99 euro. De heruitgave van de graphic novel Op weg en reis kost 15,- euro. Werk van Liesbeth Labeur is te zien op de groepsexpositie Beeldenstorm in de Nieuwe Kerk in Middelburg. Ze neemt tot 27 augustus ook deel aan de expositie en open ateliers in het kader van All You Can Art 2 in de Kunsthal Rotterdam.

labeurreisCover van de heruitgave van de graphic novel ‘Op weg en reis’, die in 2010 verscheen onder de titel ‘Op weg naar Zoar’.

Dit bericht is geplaatst in Godsdienst, Kunstboeken, Proza met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *