Zeeuwse schrijvers 126: Willem, die Madoc maecte

reynaertMario Molegraaf schrijft wekelijks een kort portret van een Zeeuwse schrijver. Zeeuws qua persoon en/of qua inhoud. Deze keer aflevering 125: Willem, die Madoc maecte.

Ik zou zeggen: hou op met zoeken. Natuurlijk is er in Zeeuws-Vlaanderen en het Land van Waas nergens een spoor van Reynaert te vinden. Of misschien juist talloze sporen, want de sluwe vos uit het verhaal heeft trekken van ons allemaal.

foto: Reynaert de Vos in Hulst.

Op zoek naar de Kriekenput
‘Van den vos Reynaerde’

door Mario Molegraaf

Wie durft? Niemand toch? Een school vernoemen naar een schurk die alles uithaalt wat op school en ver daarbuiten verboden is. Toch heeft men in Hulst het Reynaertcollege, een herinnering aan de allerminst voorbeeldige hoofdpersoon uit Van den vos Reynaerde, 3469 regels vossenkwaad, waarachter je mensenkwaad mag vermoeden. Bij vermoedens moet het blijven wanneer het over dit verrukkelijke dierendicht gaat. Wie is bijvoorbeeld de auteur, actief rond 1260, die zich aan het slot en in het begin (met het befaamde ‘Willem, die Madoc maecte’, volgens een andere versie ‘Willem, die vele bouke maecte’) nadrukkelijk voorstelt? Tot de voornaamste kandidaten behoort een zekere Willem van Boudelo, die vermoedelijk, ook weer vermoedelijk, de weg wist in de streek rond Hulst.

Reynaert de Vos wordt, net als de andere dieren, verwacht bij koning Nobel, maar laat wijselijk verstek gaan. Wanneer hij uiteindelijk wél dreigt te moeten opdraaien voor al zijn misdaden, en zelfs een verwijzing naar zijn jeugd de rechter niet vermurwt, komt Reynaert met zijn grootste list. Hij heeft zogenaamd weet van een complot tegen de koning. Daarbij speelt een schat een rol, begraven bij de Krieke Pit, de Kriekenput. De details klinken heel precies: ‘staet hi niet bi Hulst ter loe/ up dien moer in die wostine?’ Ligt die niet bij Hulsterloo, bij dat afgelegen ven? Hulsterloo is een niet meer bestaande plaats, naar men vermoedt ooit gelegen waar nu Nieuw-Namen ligt. Een andere concrete geografische aanduiding betreft het nog bestaande Absdale: ‘ende was gheboren van Abscale’. Verder denkt men wel dat ‘Manpertus’, de burcht van Reynaert, bij Sint Jansteen moet worden gezocht.

Ik zou zeggen: hou op met zoeken. Natuurlijk is er in Zeeuws-Vlaanderen en het Land van Waas nergens een spoor van Reynaert te vinden. Of misschien juist talloze sporen, want de sluwe vos uit het verhaal heeft trekken van ons allemaal. Hij is de eeuwige illegaal, die feilloos de voordelige mazen vindt in de lastige regels. Ondanks alles een voorbeeld, een vos die school maakte, noem het de levensschool, waar ontsporen de regel is en chaos de orde.

Dit bericht is geplaatst in Biografie met de tags , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *