Zeeuwse schrijvers 28 – Barend de Graaff

omnibusMario Molegraaf schrijft wekelijks een kort portret van een Zeeuwse schrijver. Zeeuws qua persoon en/of qua inhoud, Vandaag: Barend de Graaff.

door Mario Molegraaf
Tholen lijkt een buitenplaneet in het Zeeuwse zonnestelsel, overal ver vandaan, door bijna iedereen vergeten. Ook vergeten door de schrijvers, behalve dan door Barend de Graaff (1898-1983). Miljoenen boeken schijnen er van hem te zijn verkocht, en toch is de kans groot dat de naam je is ontgaan. Als jongen kwam hij in Poortvliet te wonen, waar zijn vader als ‘Leerend Ouderling’ actief was. Zelf werd hij onderwijzer, hij begon in 1918 zijn loopbaan als volontair aan de School met den Bijbel te Oud-Vossemeer. Later is hij gaan schrijven. In 1944 verscheen zijn nog altijd leesbare en lezenswaardige roman Gebrandmerkt, gebaseerd op het ware verhaal van de meesteroplichter Johan Cato Kamerling die Brouwershaven om zijn vingers wond.

In zijn literatuur keerde De Graaff vaak terug naar het eiland en de stad Tholen, de streek van zijn jeugd. Het Tholen van nu lijkt nog op het Tholen van toen. ‘Men kan niet zeggen dat het een dode stad is. Wel heeft de geestdriftige gang van het moderne leven het enigszins links laten liggen’, zoals hij het in De blikken dominee uit 1970 noemt. Je herkent de beschreven omgeving meteen: ‘Het Marktplein, waar de Grote Kerk en de voornaamste huizen stonden’. Uit 1944 dateert Het avontuur, later omgedoopt tot De vrouw uit ‘t Wijnvat, naar de hoofdpersoon, eigenaresse van een herberg. Ook in dit boek wordt de stad Tholen uitbundig beschreven: ‘Ze lag daar klein en behaaglijk in haar wallen.’ Precies zoals ze er vandaag ligt. De man uit de boerenhemel (1957) speelt zich eveneens op Tholen af en men spreekt Thools in het boek: ‘Morge baes! M’n vader eit de griep en ik kom z’n werk doë.’
Barend de Graaff bleef altijd de Thoolse toren zien, het water van Eendracht en Schelde ruiken. Toch maakte hij geen odes op Tholen, hij oordeelde juist scherp over allerlei even futiele als verbitterde geloofstwisten. Een zondagochtend in Tholen, beschreven in De blikken dominee, is veel minder mooi dan die lijkt: ‘Allemaal kinderen Gods, die ter eredienst gingen. Helaas in drie verschillende richtingen, en merkwaardigerwijze was Het Stadje zo gebouwd, dat bijna iedereen over het Marktplein naar zijn kerk moest.’

Dit bericht is geplaatst in Biografie met de tags , . Bookmark de permalink.

6 reacties op Zeeuwse schrijvers 28 – Barend de Graaff

  1. Joop de Korte schreef:

    Is er iemand die het boek “De blikken dominee” van Barend de Graaff in zijn bezit heeft en dat wil afstaan aan een bewonderaar van deze schrijver? Ik zou verscheidene passages kunnen gebruiken bij mijn verhalen als stadsgids in Tholen.
    Ik zou het dolgraag in m’n bezit willen hebben, dus als u er van af wilt, hoor ik het graag.
    Joop de Korte.

  2. Vlek HCM schreef:

    Lees op dit ogenblik: ” Om ’t steenen paert ”.
    ’n Meesterverteller, overigens , ruim 30 jaar geleden las ik Barend de Graaff al.
    Fantastische romans !

  3. Wil schreef:

    Heeft iemand het boek. “Onder de boerenhemel” te koop voor mij? Geschreven Door Barend de Graaff.

    Vriendelijke groet,

    Wil.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *