Franca Treur

Franca Treur / foto Mechteld Jansen

Franca Treur / foto Mechteld Jansen

Biografie

Franca Treur is geboren en opgegroeid in Zeeland. Zij studeerde Nederlands en Literatuurwetenschap in Leiden. Haar debuutroman Dorsvloer vol confetti (oktober 2009) won de Selexyz Debuutprijs en de Jan Bruijns-prijs en kreeg veel nominaties. Vijf jaar later was de film Dorsvloer vol confetti de openingsfilm van het festival Film by the Sea in Vlissingen. In januari 2014 verscheen haar tweede roman De woongroep. Franca schrijft als freelance journalist columns, essays en korte verhalen voor diverse media. In 2014 werd zij geselecteerd voor het prestigieuze Internationaal Writing Program van de Uninersety of Iowa.

In 2006 won zij de essaywedstrijd met het thema ‘macht en onmacht’ van NRC-Next, met Maak iets van je leven. Maar wat?

“Uiteindelijk is een verhaal een huis om in te wonen, …”
Verhalen vormen de leidraad in het leven van Treur. Alles draait volgens haar om verhalen: de Bijbelverhalen uit de cultuur waarin ze opgroeide, maar ook verhalen over familieleden of mensen in het dorp. “Ik ben bijna geneigd om te zeggen dat het een soort kern vormt van wat een familie is, wat een familie met elkaar deelt, ook omdat je ze vertelt als je met elkaar bent, aan tafel, bij de koffie. Ik vind dat zoiets moois.”

De kracht van verhalen is dan ook een belangrijk thema in haar debuutroman Dorsvloer vol confetti. Het boek laat zich lezen als een verzameling scènes, een reeks verhalen die samen een portret schetsen van een orthodox milieu begin jaren negentig. “Uiteindelijk is een verhaal een huis om in te wonen, een huis om in lief te hebben en om in te schuilen als het dondert”, aldus de schrijfster.

Dorsvloer vol confetti dorsvloer
Dorsvloer vol confetti gaat over een meisje dat eind jaren tachtig, begin jaren negentig in Zeeland opgroeit in een strenggelovig boerengezin. Als enig meisje tussen zes broers, wordt zij nauwelijks betrokken bij het boerenwerk. Hierdoor gaan ook de gesprekken aan tafel grotendeels aan haar voorbij. Haar gedachten gaan hun eigen gang en ze laat zich meeslepen door familieverhalen, dorpsroddels, Bijbelverhalen en bekeringsgeschiedenissen. Ook sprookjes, al mag ze die eigenlijk niet lezen, omdat het leugens zijn die haar afhouden van de ‘Waarheid’. Ze begint ook verhalen te verzinnen.

Het boek werd een bestseller. Het oer-Zeeuwse verhaal bleek een grensoverschrijdende thematiek en aantrekkingskracht te bezitten.
Door het onderwerp en haar achtergrond, wordt Treur regelmatig vergeleken met schrijvers als Jan Siebelink en Maarten ’t Hart, evenals zij afkomstig uit een streng-gereformeerd milieu, waarmee ze eveneens hebben gebroken.

Tale Kanaäns
Haar boek lijkt sterk autobiografisch, maar de personages zijn verzonnen. De taal van Treur is doordesemd met Zeeuwse begrippen en de in reformatorische kringen gebezigde ‘tale Kanaäns’. Treur wilde dan ook graag al die mooie oude woorden “die aan het verdwijnen zijn” in het boek bewaren.

Psychologische roman
Treur zelf ziet haar werk als een fictieve, psychologische roman. Het milieu waarin hoofdpersoon Katelijne opgroeit, wordt gedomineerd door het verhaal van de Bijbel. Dat verhaal is daar tot ‘Waarheid’ verheven, en andere verhalen zijn daardoor per definitie gevaarlijk. Literatuur wordt er gewantrouwd. Wanneer Katelijne haar vraagtekens zet bij het verhaal van de Bijbel en haar eigen verhalen vertelt, wordt het traditionele gereformeerde boerenleven dan ook onmiddellijk ontregeld.

Deze traditionele wereld is niet bestand tegen creativiteit, zij kan niet omgaan met kunst, die per definitie grenzen opzoekt en overschrijdt. Geloven op gezag is geloven in het verhaal van een ander. Treur ziet het als een groot geluk, wanneer je er in slaagt je te onttrekken aan de macht van een collectief verhaal en je in staat bent om je ‘eigen huis’ in te richten.

Confetti
De knappe plot van het verhaal is een wijze les binnen het milieu van de hoofdpersonen,
maar ook voor hen daarbuiten. De confetti die dan over de dorsvloer dwarrelt is geperforeerd uit stichtelijke literatuur. De letters komen zo in nieuwe connotaties neer op de dorsvloer, hetgeen verwijst naar de jongste dag, waarop iedereen wordt geoordeeld.

Debat en kritiek
Binnen de reformatorische kring is een heus debat ontstaan tussen hen die menen dat Treur de gemeente met Dorsvloer vol confetti een spiegel voorhoudt (hieruit uit blijkt dat er altijd plaats moet zijn voor discussie over het Woord binnen het gezin) en zij die Treur hard veroordelen, omdat ze het geloof verlaten heeft en in haar debuutroman juist de band tussen de christen en de ontvangst van het Woord (dat als enige verlossingsmiddel geldt) ontbreekt.

De meningen variëren van bewondering voor een knap geschreven boek, tot de negatieve treur.rekenenkritiek van Treurs oud-docent van het Goese Calvijncollege Leo Kosten, die het succes van zijn pupil onterecht vindt. Lees meer in het Reformatorisch Dagblad van 4 november 2009.

Verfilming
In 2010 won Franca Treur de Selexyz debuutprijs voor Dorsvloer vol confetti. Het boek werd meerdere malen genomineerd, o.a. voor de NS-Publieksprijs.
Eind 2010 werd bekend dat Column Film de filmrechten van Dorsvloer vol confetti kocht. Regisseur Tallulah Schwab heeft het boek in 2013 verfilmd. Op 12 september 2014 ging de film in première tijdens het festival Film by the Sea in Vlissingen. De opnames vonden gedeeltelijk in Zeeland plaats. Bekijk de trailer>>. Lees ook een interview met Treur over de vefilming

Wapenfeiten
*De Universiteit van Iowa nodigde Franca Treur in 2014 uit voor het International Writing Program.
*Eind 2015 sprak zij op het Literair festival in Penang (Maleisië).


Publicaties

Dorsvloer vol confetti. Amsterdam: Prometheus, 2009, 219 pag.
Het 12-jarige meisje Katelijne groeit begin jaren negentig van de twintigste eeuw samen met haar broers op in een reformatorisch boerengezin op het Zeeuwse platteland. Zij zoekt haar geluk in allerlei verhalen.

* Essay Maak iets van je leven. Maar wat?  (N.a.v. essaywedstrijd over ‘macht en onmacht’ van NRC Next).

* Uitzending Netwerk 3 december 2009 over de ontvangst van Dorsvloer vol confetti in zondig  Meliskerke, met Jan Siebelink en Maarten ’t Hart.

Circes laatste kus, in De Gids (pag. 206-209)
Het literaire tijdschrift De Gids (2012/2) heeft als thema ‘het onbehagen bij de man’. Dit n.a.v. het 45 jaar oude artikel Het onbehagen bij de vrouw van feministe Joke Smith. “Hoe zit het nu met de man, is hij gelukkig, zijn er misschien biologische oorzaken voor de rolverdeling tussen man en vrouw?” Ook Franca Treur reageerde met Circes laatste kus. Een tijdloos verhaal over Circe en de aangespoelde Odysseus. Lees meer>>.

Doorbreken in booming Brazilië in PZC Cultureel Supplement, 10 mei 2012.

Speling van het licht in Zondig in Zeeland, Rotterdam, Kick Uitgevers, 2012. Pagina 56. Het boek bevat 26 verhalen van Zeeuwse auteurs, waarin wordt afgerekend met het traditionele beeld van de provincie Zeeland. In 2013 is Treurs verhaal verfilmd door cineasten Naftalie Vader en Matthijs Meulblok. Bekijk de film.

Vader als Vader in HP-de Tijd, oktober 2012.

Het rood en het zwart in De Groene Amsterdammer van 10 januari 2013.

woongroep1aDe woongroepAmsterdam, Prometheus, 2014. Lees een exclusief leesfragment uit De woongroep (eerder aangekondigd onder de titel Het nieuwe vuur).

* Wat een dag om afscheid te nemen van de Zeeuws-Vlaamse kustVerhaal aan het einde van een zes weken durend verblijf als writer in residence in West-Zeeuws-Vlaanderen in 2014.

Ik zou maar nergens op rekenen – Geschenk van de Week van het Zeeuwse Boek, 28 oktober t/m 7 november 2015. Lees de bespreking.

* X&Y, verhalenbundel. Amsterdam, Prometheus, 2016. Lees het verhaaltje Laten zien uit de bundelfranca


Prijzen

* Essaywedstrijd NRC-Next 2006, voor Maak wat van je leven. Maar wat?
* Voor Dorsvloer vol confetti: Selexyz debuutprijs 2010
* Voor Dorsvloer vol confetti: Jan Bruijnsprijs 2010

Nominaties voor:
* NS Publieksprijs 2010
* AKO Literatuurprijs 2010
* Opzij Literatuur Prijs 2014


francamirthe
De auteur samen met Mirthe, het meisje dat de cover van de roman ‘Dorsvloer vol confetti’ siert, tijdens een signeersessie in de Drvkkery in Middelburg (november 2009).

Websites

www.francatreur.nl

* Facebookpagina

www.uitgeverijprometheus.nl

Copyright:
logo-de-zb
Dit bericht is geplaatst in Auteurs. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.